Paulownia tomentosa, e njohur edhe si “pema e kambanave blu”, po fiton gjithnjë e më shumë popullaritet mes kopshtarëve amatorë për shkak të rritjes së saj të shpejtë dhe lulëzimit mbresëlënës në pranverë.
Kjo pemë, me origjinë nga Kina, njihet gjithashtu si “pema mrekulli” ose “mbretëresha e drurit”. Ajo tërheq vëmendjen për lulëzimin e saj vjollcë dhe për faktin se krijon shumë shpejt hije falë gjetheve të mëdha dhe kurorës së dendur.
Sipas specialistëve të kopshtarisë, në kushte të favorshme pema mund të rritet deri në dy metra në vit, ndërsa në klimën e Austri rritja mesatare arrin rreth 1.5 metra në vit.
Një tjetër avantazh është rezistenca ndaj temperaturave të ulëta. Paulownia mund të përballojë temperatura deri në -20 gradë Celsius dhe, ndryshe nga bambuja, nuk përhapet përmes lastarëve nëntokësorë.
Pretendimet dhe realiteti shkencor
Rreth kësaj peme qarkullojnë edhe disa pretendime tërheqëse, si aftësia për të përthithur shpejt dioksidin e karbonit, rezistenca ndaj nxehtësisë dhe ndikimi pozitiv në biodiversitet.
Megjithatë, ekspertët theksojnë se këto pohime duhet të shihen me kujdes nga pikëpamja shkencore. Specie vendase me rritje të shpejtë, si Populus (plepi) ose Salix (shelgu), mund të lidhin sasi të ngjashme të dioksidit të karbonit.
Për më tepër, për biodiversitetin konsiderohet më e dobishme mbjellja e një përzierjeje pemësh vendase, sesa përqendrimi vetëm te një specie e vetme.
Rreziqet që duhet të keni parasysh
Megjithatë, Paulownia ka edhe disa mangësi. Lloji Paulownia tomentosa prodhon shumë fara të lehta që përhapen lehtësisht nga era.
Nëse mbillet shumë pranë tarracave ose mureve, rrënjët mund të dëmtojnë sipërfaqen e tokës. Për shkak të rritjes së shpejtë, degët mund të bëhen të brishta dhe të prirura për t’u thyer nëse pema nuk krasitet rregullisht.
Disa pjesë të saj konsiderohen gjithashtu pak toksike, ndaj rekomandohet kujdes, veçanërisht në ambiente ku ka fëmijë ose kafshë shtëpiake.
Çfarë duhet të dini para mbjelljes
Ekspertët këshillojnë që kjo pemë të mbillet në vende me diell të plotë dhe në tokë të thellë e të kulluar mirë. Gjithashtu nuk rekomandohet të vendoset shumë pranë shtëpive ose tarracave, ndërsa përdorimi i një barriere për rrënjët mund të ndihmojë në kontrollimin e përhapjes.
Në fidanishte mund të gjenden edhe varietete hibride, të cilat prodhojnë dukshëm më pak fara.
Organizatat mjedisore sugjerojnë që gjatë mbjelljes së pemëve të reja të merren parasysh edhe specie vendase si Acer campestre (panja e fushës), Tilia (bliri) dhe Carpinus betulus (shkoza).
Megjithatë, për kopshte më të mëdha, Paulownia mund të jetë një shtesë interesante dekorative dhe funksionale, falë rritjes së shpejtë dhe hijes që krijon.