1 Korrik 2025 – Europa Jugore dhe Qendrore po përjeton valën e parë të të nxehtit ekstrem për këtë verë, me temperatura që kanë arritur deri në 46.6°C në Portugali dhe nivele kritike në disa vende të tjera të kontinentit. Ekspertët paralajmërojnë për ndikime serioze në shëndet, bujqësi dhe infrastrukturë, ndërsa zyrtarët flasin për një “vrasës të heshtur”.

Temperatura rekord dhe alarm shëndetësor Në qytetin Mora në Portugali, janë regjistruar 46.6°C – një rekord i ri kombëtar për muajin qershor. Edhe Spanja ka raportuar temperatura deri në 46°C. Ndërkohë, në Itali, Francë dhe Gjermani janë rritur ndjeshëm pranimet në spitale dhe janë lëshuar paralajmërime emergjente për shëndetin publik.

Franca ka mbyllur rreth 200 shkolla dhe ka vendosur 88% të territorit në alarm portokalli, ndërsa Gjermania ka vënë kufizime në përdorimin e ujit për shkak të rrezikut të zjarreve në pyje.

Çfarë është “kupola e nxehtësisë”? Sipas meteorologëve, valët e të nxehtit po shkaktohen nga një fenomen i quajtur “kupolë nxehtësie” – një masë ajri me presion të lartë që mbetet pezull mbi një rajon, duke bllokuar ajrin e freskët dhe duke krijuar një efekt furrë. Kjo ndikon në tharjen e tokës, nxit zjarret dhe përshkallëzon kushtet e skajshme të motit.

Studimet paralajmërojnë se këto fenomene po bëhen gjithnjë e më të zakonshme dhe më intensive si pasojë e ndryshimeve klimatike.

Evropa po ngrohet më shpejt se çdo kontinent tjetër Evropa është tashmë rreth 2°C më e ngrohtë krahasuar me epokën para-industriale dhe konsiderohet si kontinenti që po përjeton ngrohjen më të shpejtë globale. Ekspertët nënvizojnë se valët e të nxehtit do të bëhen më të rrezikshme për shkak të këtij trendi.

Një rrezik i heshtur për jetët dhe infrastrukturën Valët e të nxehtit, të cilat shpesh neglizhohen krahasuar me katastrofa të tjera natyrore, janë ndër faktorët më vdekjeprurës për personat vulnerabël – përfshirë të moshuarit, fëmijët dhe gratë shtatzëna. Përveç kësaj, temperaturat ekstreme shkaktojnë dëme në të korrat, rrjetin elektrik dhe infrastrukturën hekurudhore, ndërkohë që zjarret në natyrë bëhen më të shpeshta. Ekspertja Madeleine Thompson nga Wellcome Trust paralajmëron: “Strategjia aktuale e reagimit është e pamjaftueshme. Kemi mjetet dhe provat, por mungon ndjenja e urgjencës. Duhet të veprojmë tani.”