A E KENI ËNDËRR NJË SHQIPËRI TË TILLË. TË FORTË TË PAPËULUR TË QËNDRUESHME …

Miq . Besoj se ëndërr e çdo shqiptari do ishte që këto vilajete (krahina) Shqiptare të ishin në një Shqipëri të bashkuar .Në një Shqipëri Natyrale

Katër vilajetet shqiptare ishin ndarja administrative më e rëndësishme ku shqiptarët jetuan në mënyrë të dendur në shek. XIX, në kuadër të Perandorisë Osmane. Këto katër vilajete u bënë edhe boshti i kërkesave të Lidhjes Shqiptare të Prizrenit (1878) për autonomi ose bashkim në një vilajet të vetëm shqiptar.

Vilajeti i Shkodrës
Qendra: Shkodra:
Përfshinte: Shqipërinë veriore (Shkodër, Lezhë, Ulqin, Tivar, Podgoricë, Plavë, Guci, Malësi e Madhe).
Ishte zonë me rëndësi strategjike detare dhe kufitare me Malin e Zi.

Vilajeti i Kosovës:
Qendra: Prishtina (disa kohë edhe Shkupi).
Përfshinte: Kosovën e sotme, Sanxhakun e Novi Pazarit, pjesë të Maqedonisë veriore (Shkup, Tetovë, Gostivar), si dhe pjesë të Kosovës lindore.
Ishte zemra e lëvizjes kombëtare, aty ku u mblodh Lidhja e Prizrenit.

Vilajeti i Manastirit:
Qendra: Manastiri (sot në Maqedoninë e Veriut).
Përfshinte: pjesë të Shqipërisë juglindore (Korçë), Maqedonisë perëndimore (Manastir, Ohër, Strugë, Dibër) dhe pjesë të Thesalisë.
Ishte një zonë shumë e rëndësishme kulturore, ku më 1908 u mbajt Kongresi i Manastirit, që vendosi për alfabetin e shqipes.

Vilajeti i Janinës:
Qendra: Janina (sot në Greqi).
Përfshinte: Shqipërinë jugore (Gjirokastër, Vlorë, Tepelenë, Berat) dhe Çamërinë (Prevezë, Arta, Filat, Paramithi, Janinë).
Ishte një qendër me traditë të madhe arsimore dhe kulturore shqiptare.

Rëndësia:
Këto vilajete nuk ishin “shtete shqiptare”, por krahinat ku shqiptarët ishin shumicë. Prandaj Lidhja e Prizrenit kërkoi bashkimin e tyre në një Vilajet të vetëm shqiptar, si hap drejt autonomisë dhe më pas pavarësisë (1912).@s.ndrecaj