Pse gruaja shqiptare ecte pas burrit?

Në shoqërinë tradicionale shqiptare, veçanërisht në segmentet rurale të saj, gjatë rrugëtimit, vajza ose gruaja e shtëpisë nuk duhej të ecte para babait, dajës, xhaxhait, vëllait, apo bashkëshortit.

Pra, asnjëherë vajza ose gruaja nuk mund të ecte para burrave.

Në paragrafin 14 te Kanuni i Dibrës, theksohet prerazi:

“Nuset e gratë e shpisë, kudo me shkue, duhet me pasë nji burrë përpara. Vetëm mrena katundit ato mund të përcillen prej një djali të ri që nuk është në moshë të armëve”.

Detyrimi për t’i lënë gjithmonë gratë prapa burrave ndër shqiptarët është interpretuar si dëshmi simbolike e shpërfilljes deri në përçmim ndaj vajzave e grave.

Por, përtej një interpretim të tillë, ecja e gruas gjithnjë prapa, e shndërronte atë në një mburojë natyrore, shumë të sigurt për bashkëshortin ose çdo burrë të fisit të saj ose të bashkëshortit që i printe në rrugët plot rreziqeve të krahinave fshatare.

Gruaja nuk mund të vritej në mënyrë të qëllimshme dhe për rrjedhojë, edhe burri që i printe asaj nuk mund të vritej prapa krahëve.

Në paragrafët 2945, 2946 dhe 2947 te Kanuni i Skëndërbegut theksohet prerazi:

“Për gjak burri vret burrë… gruaja nuk vritet as për gja k gruaje. Pushka asht për burra. Burri nuk kapet me gra, gruaja është e paprekshme… kush vret grua koritet…”

Në studimet për shoqërinë tradicionale shqiptare pothuajse asnjëherë nuk është argumentuar misioni fisnik i këtij statusi të nënrenditur të vajzave e grave në krahasim me atë të burrave përgjatë rrugëtimeve, sidomos në rajonet me shkallë më të lartë rrezikshmërie.

/Zyhdi Dervishi – “Lente të ndërveprimit simbolik”/

Related Posts

Vjen nje LAJM i FORTE per Euron! Nuk do e Besoni Cpo Ndodh me Dollarin

Tregu i këmbimit valutor ka nisur ditën me një rritje të lehtë të euros, e cila po forcon pozitat e saj kundrejt lekut, ndërsa dollari amerikan ka…

Moti i keq ne Shqiperi shenon viktimen e pare, dalin detajet e renda

Një ngjarje e rëndë është shënuar në fshatin Velçan të Pogradecit, ku dyshohet se një 47-vjeçar ka humbur jetën pasi është goditur nga rrufeja. Ngjarja ka ndodhur…

Vjen acari! Lajda Porja jep lajmin e papritur! Përgatituni, temperaturat do..

Territori shqiptar hyn në fundjavë me mot kryesisht të qëndrueshëm, ndërsa reshjet mbeten të pakta dhe të izoluara, kryesisht në jug dhe në zonat lindore. Meteorologia Tanja…

La Repubblica: Gjermania po përgatitet të bëhet qendra e NATO-s për Iuftë kundër Rusisë

Natasha Caragnano – La Repubblica Quhet “Oplan Deu” dhe është plani sekret i Gjermanisë për një konflikt të mundshëm me Rusinë. Rreth dhjetë oficerë të lartë gjermanë…

Rregulla të reja për tregun e kriptomonedhave në Shqipëri

TIRANË, 29 nëntor 2025 Shqipëria po vendos për herë të parë një kuadër të qartë ligjor për tregun e kripto-aseteve, përmes një projektligji të ri që synon…

Rasti i Oroshit, imami Ylli Gurra ngre alarmin: Xhami problematike brenda Unazës së Tiranës

Tiranë, 29 nëntor 2025 Duke reaguar ndaj rastit të Oroshit, ku dy të rinj — Julian Cumraku dhe Erzen Uka — u arrestuan pasi kërcënuan forcat e…