Pse gruaja shqiptare ecte pas burrit?

Në shoqërinë tradicionale shqiptare, veçanërisht në segmentet rurale të saj, gjatë rrugëtimit, vajza ose gruaja e shtëpisë nuk duhej të ecte para babait, dajës, xhaxhait, vëllait, apo bashkëshortit.

Pra, asnjëherë vajza ose gruaja nuk mund të ecte para burrave.

Në paragrafin 14 te Kanuni i Dibrës, theksohet prerazi:

“Nuset e gratë e shpisë, kudo me shkue, duhet me pasë nji burrë përpara. Vetëm mrena katundit ato mund të përcillen prej një djali të ri që nuk është në moshë të armëve”.

Detyrimi për t’i lënë gjithmonë gratë prapa burrave ndër shqiptarët është interpretuar si dëshmi simbolike e shpërfilljes deri në përçmim ndaj vajzave e grave.

Por, përtej një interpretim të tillë, ecja e gruas gjithnjë prapa, e shndërronte atë në një mburojë natyrore, shumë të sigurt për bashkëshortin ose çdo burrë të fisit të saj ose të bashkëshortit që i printe në rrugët plot rreziqeve të krahinave fshatare.

Gruaja nuk mund të vritej në mënyrë të qëllimshme dhe për rrjedhojë, edhe burri që i printe asaj nuk mund të vritej prapa krahëve.

Në paragrafët 2945, 2946 dhe 2947 te Kanuni i Skëndërbegut theksohet prerazi:

“Për gjak burri vret burrë… gruaja nuk vritet as për gja k gruaje. Pushka asht për burra. Burri nuk kapet me gra, gruaja është e paprekshme… kush vret grua koritet…”

Në studimet për shoqërinë tradicionale shqiptare pothuajse asnjëherë nuk është argumentuar misioni fisnik i këtij statusi të nënrenditur të vajzave e grave në krahasim me atë të burrave përgjatë rrugëtimeve, sidomos në rajonet me shkallë më të lartë rrezikshmërie.

/Zyhdi Dervishi – “Lente të ndërveprimit simbolik”/

Related Posts

Babai i Migena Kodrës kërkon drejtësi dy vite pas ngjarjes: U vr*a nga burri i saj!

Dy vite pas ngjarjes së rëndë që tronditi opinionin publik, rasti i Migena Kodrës është rikthyer në vëmendje, pas deklaratave të babait të saj, i cili ka…

Zhd*ket në rrethana misterioze bariu në Tepelenë

Humbet gjurmët një bari nga fshati Mezhgoran në Tepelenë, ndërsa policia është vënë në kërkim të tij. Ylli Dine, 65 vjeç, është denoncuar si i humbur nga…

…♛H0T H0T H0T♛…

…♛H0T H0T H0T♛…

Ervin Salianji shton s*lmet ndaj Sali Berishës dhe e akuzon se po..

Ish-deputeti i Partisë Demokratike, Ervin Salianji, ka vijuar dje turin e takimeve me strukturat demokrate në rrethe dhe është ndalur në Fier. Salianji deklaroi se ndryshimi në…

Nga kompensimet mujore te bonusi, ekspertja tregon si pritet të korrigjohet skema…

Skema e re e kompensimit të pensioneve, e cila ka nisur zbatimin në janar të këtij viti, ka sjellë një valë paqartësish dhe pakënaqësish tek qytetarët. Megjithatë,…

12-vjeçarja bie nga teleferiku, si paraqitet gjendja shëndetësore e saj?

Një incident serioz është regjistruar në resortin e skive Mammoth Mountain, në shtetin e Kalifornisë, ku një vajzë 12-vjeçare ka rënë nga një teleferik nga një lartësi…