Pse gruaja shqiptare ecte pas burrit?

Në shoqërinë tradicionale shqiptare, veçanërisht në segmentet rurale të saj, gjatë rrugëtimit, vajza ose gruaja e shtëpisë nuk duhej të ecte para babait, dajës, xhaxhait, vëllait, apo bashkëshortit.

Pra, asnjëherë vajza ose gruaja nuk mund të ecte para burrave.

Në paragrafin 14 te Kanuni i Dibrës, theksohet prerazi:

“Nuset e gratë e shpisë, kudo me shkue, duhet me pasë nji burrë përpara. Vetëm mrena katundit ato mund të përcillen prej një djali të ri që nuk është në moshë të armëve”.

Detyrimi për t’i lënë gjithmonë gratë prapa burrave ndër shqiptarët është interpretuar si dëshmi simbolike e shpërfilljes deri në përçmim ndaj vajzave e grave.

Por, përtej një interpretim të tillë, ecja e gruas gjithnjë prapa, e shndërronte atë në një mburojë natyrore, shumë të sigurt për bashkëshortin ose çdo burrë të fisit të saj ose të bashkëshortit që i printe në rrugët plot rreziqeve të krahinave fshatare.

Gruaja nuk mund të vritej në mënyrë të qëllimshme dhe për rrjedhojë, edhe burri që i printe asaj nuk mund të vritej prapa krahëve.

Në paragrafët 2945, 2946 dhe 2947 te Kanuni i Skëndërbegut theksohet prerazi:

“Për gjak burri vret burrë… gruaja nuk vritet as për gja k gruaje. Pushka asht për burra. Burri nuk kapet me gra, gruaja është e paprekshme… kush vret grua koritet…”

Në studimet për shoqërinë tradicionale shqiptare pothuajse asnjëherë nuk është argumentuar misioni fisnik i këtij statusi të nënrenditur të vajzave e grave në krahasim me atë të burrave përgjatë rrugëtimeve, sidomos në rajonet me shkallë më të lartë rrezikshmërie.

/Zyhdi Dervishi – “Lente të ndërveprimit simbolik”/

Related Posts

Shqiptarët më të zgjuarit në Ballkan, renditemi mes vendeve me IQ më të lartë në botë

Rreth 1.2 milionë persona nga e gjithë bota kanë marrë pjesë në testimin ndërkombëtar të IQ-së, i zhvilluar në dhjetëra shtete të ndryshme, me qëllim matjen e…

44-vjeçari shqiptar në Greqi, vr*t me çifte burrin e të dashurës së tij

Një ngjarje e rëndë është shënuar në fshatin Spathohori të Agrinjos, në Greqi, ku një 44-vjeçar me shtetësi shqiptare dyshohet se ka vrarë me armë gjahu një…

Dhimbje dhe lot! Ak*sdenti tragjik në Durrës/ 18-vjeçarja Vikena Greku përcillet sot në banesën e fundit

Vikena Greku, 18-vjeçarja që humbi jetën në ak sidentin e rëndë të ndodhur natën e së enjtes te Ura e dajlanit, do të përcillet sot në mesditë…

Shkaktoi aks*dentin e rëndë ku humbi j*tën 18-vjeçarja dhe u pl*gosën tre të tjerë, caktohet “arrest në burg” për Arbër Xhaxhajn

Gjykata e Durrësit ka lënë në burg 26-vjeçarin Arbër Xhaxhaj i cili bëri aksident dy ditë më parë në Urën e Dajlanit. Si pasojë e aksidentit ndërroi…

Blair, Rubio dhe Kuchner, pjesë e ‘Bordit të Paqes’! Trump ‘merr në dorë’ Gazën!

Presidenti amerikan Donald Trump ka konkretizuar idenë e tij për krijimin e një “Bordi të Paqes” për Gazën, duke shpallur një strukturë të gjerë drejtimi që synon…

Këmbimi valutor sot/ Me sa lekë blihen e shiten valutat kryesore në raport me lekun