Pse gruaja shqiptare ecte pas burrit?

Në shoqërinë tradicionale shqiptare, veçanërisht në segmentet rurale të saj, gjatë rrugëtimit, vajza ose gruaja e shtëpisë nuk duhej të ecte para babait, dajës, xhaxhait, vëllait, apo bashkëshortit.

Pra, asnjëherë vajza ose gruaja nuk mund të ecte para burrave.

Në paragrafin 14 te Kanuni i Dibrës, theksohet prerazi:

“Nuset e gratë e shpisë, kudo me shkue, duhet me pasë nji burrë përpara. Vetëm mrena katundit ato mund të përcillen prej një djali të ri që nuk është në moshë të armëve”.

Detyrimi për t’i lënë gjithmonë gratë prapa burrave ndër shqiptarët është interpretuar si dëshmi simbolike e shpërfilljes deri në përçmim ndaj vajzave e grave.

Por, përtej një interpretim të tillë, ecja e gruas gjithnjë prapa, e shndërronte atë në një mburojë natyrore, shumë të sigurt për bashkëshortin ose çdo burrë të fisit të saj ose të bashkëshortit që i printe në rrugët plot rreziqeve të krahinave fshatare.

Gruaja nuk mund të vritej në mënyrë të qëllimshme dhe për rrjedhojë, edhe burri që i printe asaj nuk mund të vritej prapa krahëve.

Në paragrafët 2945, 2946 dhe 2947 te Kanuni i Skëndërbegut theksohet prerazi:

“Për gjak burri vret burrë… gruaja nuk vritet as për gja k gruaje. Pushka asht për burra. Burri nuk kapet me gra, gruaja është e paprekshme… kush vret grua koritet…”

Në studimet për shoqërinë tradicionale shqiptare pothuajse asnjëherë nuk është argumentuar misioni fisnik i këtij statusi të nënrenditur të vajzave e grave në krahasim me atë të burrave përgjatë rrugëtimeve, sidomos në rajonet me shkallë më të lartë rrezikshmërie.

/Zyhdi Dervishi – “Lente të ndërveprimit simbolik”/

Related Posts

Sot personazh i njohur dhe banor në “Big Brother”, del VIDEO

“Flori Official” është bërë prej dy ditësh pjesë e “Big Brother VIP” në Shqipëri, i prezantuar si personazh i njohur i rrjeteve sociale. Produksioni kishte vendosur që…

Edhe me burrë, edhe me dash*or? SHTANG biznesmenja shqiptare: Kam qenë e para, por dhe e treta

APër mua divorci nuk ndodh asnjëherë prej personit të tretë. Jam unë ajo që e kam provuar. Kam qenë edhe palë e tretë, kam qenë edhe palë…

E PREMTE “E ZEZË”/ Nga lekët tek tradhtia, gjithçka kthehet përmbys për këto tri shenja

Dashi Sot do kaloni momente shumë të lumtura pranë atij që dashuroni dhe do ndiheni si në një ëndërr të bukur. Shumë gjëra kanë për të ndryshuar…

U kujtohet Elsa e pallatìt 176? Ja sì duket ajo sot pas 30 vìtesh bashke me djalìn e saj

Aktorja e njohur shqiptare Eva Alikaj ka folur për veten, karrierën e saj në teatër, largimin nga Shqipëria, dhe për të birin e saj Xhinon i cili…

E quajti pervers dhe zhigolo/ Familjarët e Mirit reagojnë ndaj deklaratave të ashpra të babait të Selin

Ditën e sotme, i ati i Selin ka folur publikisht në lidhje me marrëdhënien e shumëkomentuar të vajzës së tij me Mirin. Ai nuk u kursye aspak,…

SHOKUESE/ Për 15 vite u kurua për ka ncerin, por nuk ishte e sëmurë! Ja çfarë bëri spitali për pacienten më pas…

Gjykata e Apelit e Firences ka urdhëruar Spitalin Universitar të Pizës t’i paguajë mbi 460 mijë euro dëmshpërblim një gruaje 47-vjeçare, e cila iu nënshtrua për vite…