Pse gruaja shqiptare ecte pas burrit?

Në shoqërinë tradicionale shqiptare, veçanërisht në segmentet rurale të saj, gjatë rrugëtimit, vajza ose gruaja e shtëpisë nuk duhej të ecte para babait, dajës, xhaxhait, vëllait, apo bashkëshortit.

Pra, asnjëherë vajza ose gruaja nuk mund të ecte para burrave.

Në paragrafin 14 te Kanuni i Dibrës, theksohet prerazi:

“Nuset e gratë e shpisë, kudo me shkue, duhet me pasë nji burrë përpara. Vetëm mrena katundit ato mund të përcillen prej një djali të ri që nuk është në moshë të armëve”.

Detyrimi për t’i lënë gjithmonë gratë prapa burrave ndër shqiptarët është interpretuar si dëshmi simbolike e shpërfilljes deri në përçmim ndaj vajzave e grave.

Por, përtej një interpretim të tillë, ecja e gruas gjithnjë prapa, e shndërronte atë në një mburojë natyrore, shumë të sigurt për bashkëshortin ose çdo burrë të fisit të saj ose të bashkëshortit që i printe në rrugët plot rreziqeve të krahinave fshatare.

Gruaja nuk mund të vritej në mënyrë të qëllimshme dhe për rrjedhojë, edhe burri që i printe asaj nuk mund të vritej prapa krahëve.

Në paragrafët 2945, 2946 dhe 2947 te Kanuni i Skëndërbegut theksohet prerazi:

“Për gjak burri vret burrë… gruaja nuk vritet as për gja k gruaje. Pushka asht për burra. Burri nuk kapet me gra, gruaja është e paprekshme… kush vret grua koritet…”

Në studimet për shoqërinë tradicionale shqiptare pothuajse asnjëherë nuk është argumentuar misioni fisnik i këtij statusi të nënrenditur të vajzave e grave në krahasim me atë të burrave përgjatë rrugëtimeve, sidomos në rajonet me shkallë më të lartë rrezikshmërie.

/Zyhdi Dervishi – “Lente të ndërveprimit simbolik”/

Related Posts

Horoskopi ditor, e diel 22 shkurt 2026

Dashi Hëna do të hyjë në shenjën tuaj, duke ju dhuruar një ditë interesante. Në familje dikush do ju kërkojë diçka. Angazhimet profesionale do të ecin ngadalë,…

SI SOT/ Niku i Ndranghettas, oligarku mafioz i shëndetësisë rropi miliarda! Kur do flasë SPAK?

Më 21 shkurt 2021 JOQ denoncoi publikisht atë që e cilësoi si një skemë skandaloze tenderimesh në Shëndetësi, ku sipas të dhënave të publikuara, miliarda lekë nga…

Vr*sja e Flori Paluçit dhe Aranit Kurtit për një kafe, dorëzohet në polici një nga të kërkuarit

Gëzim Allçi, 31 vjeç, i shpallur më herët në kërkim, është vetëdorëzuar në Drejtorinë Vendore të Policisë Durrës. Ai dyshohet se ka ndihmuar autorin e vrasjes së…

Gazi lotsjellës te xhamia e Namazgjasë, KMSH: U dëmtuan besimtarët që po kryenin ritet fetare

Komuniteti Mysliman i Shqipërisë ka reaguar pas incidentit të ndodhur mbrëmjen e 20 shkurtit pranë Xhamia e Namazgjasë, në një kohë kur besimtarët po falnin namazin e…

Situatë kritike në aksin Librazhd-Pogradec, ura çahet dhe rrezikon të bjerë

Situata në aksin Librazhd–Pogradec, në vendin e quajtur “Arrat e Gurrës”, vazhdon të jetë emergjente për shkak të rrëshqitjes së dheut dhe dëmtimit të urës. Ura ka…

12-vjeçarja u jep leksion deputetëve analfabetë!

Dje në ambientet e sallës plenare u zhvillua ceremonia e hapjes së punimeve të Legjislaturës IV të Parlamentit të Nxënësve të Shqipërisë, ku të rinj të talentuar…