Pse gruaja shqiptare ecte pas burrit?

Në shoqërinë tradicionale shqiptare, veçanërisht në segmentet rurale të saj, gjatë rrugëtimit, vajza ose gruaja e shtëpisë nuk duhej të ecte para babait, dajës, xhaxhait, vëllait, apo bashkëshortit.

Pra, asnjëherë vajza ose gruaja nuk mund të ecte para burrave.

Në paragrafin 14 te Kanuni i Dibrës, theksohet prerazi:

“Nuset e gratë e shpisë, kudo me shkue, duhet me pasë nji burrë përpara. Vetëm mrena katundit ato mund të përcillen prej një djali të ri që nuk është në moshë të armëve”.

Detyrimi për t’i lënë gjithmonë gratë prapa burrave ndër shqiptarët është interpretuar si dëshmi simbolike e shpërfilljes deri në përçmim ndaj vajzave e grave.

Por, përtej një interpretim të tillë, ecja e gruas gjithnjë prapa, e shndërronte atë në një mburojë natyrore, shumë të sigurt për bashkëshortin ose çdo burrë të fisit të saj ose të bashkëshortit që i printe në rrugët plot rreziqeve të krahinave fshatare.

Gruaja nuk mund të vritej në mënyrë të qëllimshme dhe për rrjedhojë, edhe burri që i printe asaj nuk mund të vritej prapa krahëve.

Në paragrafët 2945, 2946 dhe 2947 te Kanuni i Skëndërbegut theksohet prerazi:

“Për gjak burri vret burrë… gruaja nuk vritet as për gja k gruaje. Pushka asht për burra. Burri nuk kapet me gra, gruaja është e paprekshme… kush vret grua koritet…”

Në studimet për shoqërinë tradicionale shqiptare pothuajse asnjëherë nuk është argumentuar misioni fisnik i këtij statusi të nënrenditur të vajzave e grave në krahasim me atë të burrave përgjatë rrugëtimeve, sidomos në rajonet me shkallë më të lartë rrezikshmërie.

/Zyhdi Dervishi – “Lente të ndërveprimit simbolik”/

Related Posts

Befason studim i ri: Të hash vezë mund të ulë koIesteroIin e keq

Gjatë viteve, udhëzimet mbi konsumimin e vezëve kanë qenë të paqëndrueshme, me disa studime që sugjeronin se ky ushqim i njohur i mëngjesit ishte i dëmshëm për…

Mashtrimi me bukët: “Mos i blini pas orës 17:00” — shitësja zbulon arsyen

Një shitëse në një furrë buke në Tiranë ka zbuluar një praktikë të përhapur që shumica e klientëve nuk e vënë re, por që ndikon drejtpërdrejt në…

2-vjeçari kafshon dhe v’ret kobrën që e suImoi

FOTO ILUSTRUESE Një ngjarje e pabesueshme ka tronditur dhe njëkohësisht mahnitur opinionin publik në Indi: një fëmijë 2-vjeçar arriti të shpëtojë jetën e tij duke vrarë me…

Bëri injeksione kundër rrudhave, gruaja përfundon pjesërisht e paralizuar

Një grua nga SHBA ka vendosur të ndajë historinë e saj të dhimbshme pas një procedure të zakonshme estetike, e cila e la të paralizuar pjesërisht dhe…

DjaIin ia morën në vitin 1995/ Do tr*nditeni kur të shikoni si e gjeti pas 25 vitesh e do vini duart në kokë kur ta mësoni se kush ia kishte marrë

Ajo i kishte hu mbur shpresat për ta gjetur dhe gati po dorëzohej se nuk do ta shikonte më djalin e saj. Më pas ajo vendosi të…

Momenti kur Babai mëson se vajza e tij është shëruar nga ka*nceri – momenti që po prek gjithë botën ( Video )

Në një botë ku shumica e lajmeve janë të trishta, sot na vjen një histori shprese dhe dashurie që na kujton pse ia vlen të besosh. Pas…