Pse gruaja shqiptare ecte pas burrit?

Në shoqërinë tradicionale shqiptare, veçanërisht në segmentet rurale të saj, gjatë rrugëtimit, vajza ose gruaja e shtëpisë nuk duhej të ecte para babait, dajës, xhaxhait, vëllait, apo bashkëshortit.

Pra, asnjëherë vajza ose gruaja nuk mund të ecte para burrave.

Në paragrafin 14 te Kanuni i Dibrës, theksohet prerazi:

“Nuset e gratë e shpisë, kudo me shkue, duhet me pasë nji burrë përpara. Vetëm mrena katundit ato mund të përcillen prej një djali të ri që nuk është në moshë të armëve”.

Detyrimi për t’i lënë gjithmonë gratë prapa burrave ndër shqiptarët është interpretuar si dëshmi simbolike e shpërfilljes deri në përçmim ndaj vajzave e grave.

Por, përtej një interpretim të tillë, ecja e gruas gjithnjë prapa, e shndërronte atë në një mburojë natyrore, shumë të sigurt për bashkëshortin ose çdo burrë të fisit të saj ose të bashkëshortit që i printe në rrugët plot rreziqeve të krahinave fshatare.

Gruaja nuk mund të vritej në mënyrë të qëllimshme dhe për rrjedhojë, edhe burri që i printe asaj nuk mund të vritej prapa krahëve.

Në paragrafët 2945, 2946 dhe 2947 te Kanuni i Skëndërbegut theksohet prerazi:

“Për gjak burri vret burrë… gruaja nuk vritet as për gja k gruaje. Pushka asht për burra. Burri nuk kapet me gra, gruaja është e paprekshme… kush vret grua koritet…”

Në studimet për shoqërinë tradicionale shqiptare pothuajse asnjëherë nuk është argumentuar misioni fisnik i këtij statusi të nënrenditur të vajzave e grave në krahasim me atë të burrave përgjatë rrugëtimeve, sidomos në rajonet me shkallë më të lartë rrezikshmërie.

/Zyhdi Dervishi – “Lente të ndërveprimit simbolik”/

Related Posts

Eria Ago kërkon lirinë në Gjykatën e Lartë, akuzohet për ndihmë në arratisjen pas vr’ sjes së Fatbardh Licit

Eria Ago, ish-partnerja e Safet Bajrit, ka paraqitur kërkesë për liri në Gjykatën e Lartë, pas zbutjes së masës së sigurisë nga “arrest në burg” në “arrest…

Avokati bën deklaratën e fortë! Babai mund të ketë rol në zhdukjen e Bleona Matës, vajza besohet se është gjallë!

Avokati Idajet Beqiri ka bërë deklarata të forta lidhur me rastin e zhdukjes së Bleona Matës, gjatë një interviste në Top Channel. Sipas tij, sjellja e babait…

‘Kush është banori më negativ?’ Mateo pyet Brikenën, ja si iu përgjigj ajo?

Mateo dhe Brikena patën sot një bisedë të qetë me njëri-tjetrin. Teksa të dy ndodheshin jashtë, banori iu drejtua Brikenës duke e pyetur për mendimin e saj…

Rogerti i përmendi vëllain e Gjestit, që humbi j*tën, Gimbo shp*ërthen ndaj banorit

Një debat i fortë ka përfshirë shtëpinë e Big Brother VIP, ku banorët Dj Gimbo dhe Rogerti janë përplasur ashpër pas një deklarate të ndjeshme që lidhet…

‘Koha po mbaron’! Trump rrethon Iranin me ‘Armatën e Madhe’ dhe paralajmëron goditjen finale! Kallas: Mos b*mbardoni!

Tensionet midis Uashingtonit dhe Teheranit kanë arritur në një pikë kritike, teksa Presidenti Donald Trump ka paralajmëruar të mërkurën udhëheqjen iraniane se “koha po mbaron” për programin…

Polici ‘skandaloz’ qëIIon me shkeIma barkut dhe shkop dy gra. Video

Një incident i rëndë është raportuar së fundmi jashtë një qendre tregtare në Holandë, ku një efektiv policie shfaqet duke përdorur forcë fizike ndaj dy grave myslimane….