Pse gruaja shqiptare ecte pas burrit?

Në shoqërinë tradicionale shqiptare, veçanërisht në segmentet rurale të saj, gjatë rrugëtimit, vajza ose gruaja e shtëpisë nuk duhej të ecte para babait, dajës, xhaxhait, vëllait, apo bashkëshortit.

Pra, asnjëherë vajza ose gruaja nuk mund të ecte para burrave.

Në paragrafin 14 te Kanuni i Dibrës, theksohet prerazi:

“Nuset e gratë e shpisë, kudo me shkue, duhet me pasë nji burrë përpara. Vetëm mrena katundit ato mund të përcillen prej një djali të ri që nuk është në moshë të armëve”.

Detyrimi për t’i lënë gjithmonë gratë prapa burrave ndër shqiptarët është interpretuar si dëshmi simbolike e shpërfilljes deri në përçmim ndaj vajzave e grave.

Por, përtej një interpretim të tillë, ecja e gruas gjithnjë prapa, e shndërronte atë në një mburojë natyrore, shumë të sigurt për bashkëshortin ose çdo burrë të fisit të saj ose të bashkëshortit që i printe në rrugët plot rreziqeve të krahinave fshatare.

Gruaja nuk mund të vritej në mënyrë të qëllimshme dhe për rrjedhojë, edhe burri që i printe asaj nuk mund të vritej prapa krahëve.

Në paragrafët 2945, 2946 dhe 2947 te Kanuni i Skëndërbegut theksohet prerazi:

“Për gjak burri vret burrë… gruaja nuk vritet as për gja k gruaje. Pushka asht për burra. Burri nuk kapet me gra, gruaja është e paprekshme… kush vret grua koritet…”

Në studimet për shoqërinë tradicionale shqiptare pothuajse asnjëherë nuk është argumentuar misioni fisnik i këtij statusi të nënrenditur të vajzave e grave në krahasim me atë të burrave përgjatë rrugëtimeve, sidomos në rajonet me shkallë më të lartë rrezikshmërie.

/Zyhdi Dervishi – “Lente të ndërveprimit simbolik”/

Related Posts

“Sot Ndryshon Fati! Zbuloni Çfarë Parashikojnë Yjet për 20 Shkurtin”

Dashi Energjia juaj është në rritje. Një bisedë e rëndësishme mund të ndryshojë rrjedhën e një situate në punë. Në dashuri, shmangni reagimet impulsive. Demi Fokusi sot…

Gerta Gixhari i dërgon mesazh këtij banori në BBVA: “Për mua, ti je fituesi”

Në mes të dinamikave të forta dhe debateve të shumta që kanë përfshirë shtëpinë e “Big Brother VIP”, banorët kanë marrë një moment frymëmarrjeje dhe mbështetjeje përmes…

Deklaratat e Trump për Ramën dhe Osmanin në takimin e Bordit të Paqes

Në mbledhjen e Bordit të Paqes në Uashington, presidenti amerikan Donald Trump vlerësoi pjesëmarrjen e liderëve ndërkombëtarë, duke u shprehur se ndihej “i nderuar” nga prania e…

Gimbo merr mesazhin e papritur në BBV nga Gjesti, ja çfarë i shkroi këngëtari

Banorët e shtëpisë së “Big Brother VIP” vazhdojnë të marrin emocione dhe mbështetje nga jashtë, dhe këtë herë radha ka qenë e Gimbos për t’u surprizuar. Përmes…

E madhe! Qèverîa vendos te fále taksat e pápagùara, ja pèrfîtuesit!

Por kush përfiton nga ky ligj? Sipas ligjit, të gjitha subjektet e regjistruara në regjistrin aktiv, pasiv ose të çregjistruar për detyrime tatimore ndaj administratës tatimore vendore,…

Çfarë fshihet pas përjashtimit të Kristit?

Përjashtimi i papritur i Kristit nga “Big Brother VIP Albania” ka shokuar banorët këtë mëngjes, por një detaj thelbësor tregon se historia nuk është aq e thjeshtë…