Pse gruaja shqiptare ecte pas burrit?

Në shoqërinë tradicionale shqiptare, veçanërisht në segmentet rurale të saj, gjatë rrugëtimit, vajza ose gruaja e shtëpisë nuk duhej të ecte para babait, dajës, xhaxhait, vëllait, apo bashkëshortit.

Pra, asnjëherë vajza ose gruaja nuk mund të ecte para burrave.

Në paragrafin 14 te Kanuni i Dibrës, theksohet prerazi:

“Nuset e gratë e shpisë, kudo me shkue, duhet me pasë nji burrë përpara. Vetëm mrena katundit ato mund të përcillen prej një djali të ri që nuk është në moshë të armëve”.

Detyrimi për t’i lënë gjithmonë gratë prapa burrave ndër shqiptarët është interpretuar si dëshmi simbolike e shpërfilljes deri në përçmim ndaj vajzave e grave.

Por, përtej një interpretim të tillë, ecja e gruas gjithnjë prapa, e shndërronte atë në një mburojë natyrore, shumë të sigurt për bashkëshortin ose çdo burrë të fisit të saj ose të bashkëshortit që i printe në rrugët plot rreziqeve të krahinave fshatare.

Gruaja nuk mund të vritej në mënyrë të qëllimshme dhe për rrjedhojë, edhe burri që i printe asaj nuk mund të vritej prapa krahëve.

Në paragrafët 2945, 2946 dhe 2947 te Kanuni i Skëndërbegut theksohet prerazi:

“Për gjak burri vret burrë… gruaja nuk vritet as për gja k gruaje. Pushka asht për burra. Burri nuk kapet me gra, gruaja është e paprekshme… kush vret grua koritet…”

Në studimet për shoqërinë tradicionale shqiptare pothuajse asnjëherë nuk është argumentuar misioni fisnik i këtij statusi të nënrenditur të vajzave e grave në krahasim me atë të burrave përgjatë rrugëtimeve, sidomos në rajonet me shkallë më të lartë rrezikshmërie.

/Zyhdi Dervishi – “Lente të ndërveprimit simbolik”/

Related Posts

Detaje nga zjarri në Lushnje. 6 fëmijë nga 1-12 vjeç, po ngroheshin te gjyshi

Lushnje-Një zjarr ka përfshirë një banesë private në lagjen “Loni Dhamo” në qytetin e Lushnjës, ku nën të njëjtën çati jetonin dy familje. Njëra pjesë e banesës…

E rëndë në Greqi: Disa vite pasi kishte lënë të vd*kur nënën, kthehet në shtëpi dhe i merr j*etën edhe babait

Një krim brutal ndodhi në lagjen luksoze të Athinës, Glyfada. Vr asja u zbulua pasi një banor vendas telefonoi Qendrën e Reagimit ndaj Emergjencave dhe raportoi një…

Zjarr në një banesë në Lushnje, një 12-vjeçare dërgohet në spital me shenja..

Një zjarr ka rënë pasditen e sotme në një banesë në lagjen “Loni Dhamo” në qytetin e Lushnjës, duke shkaktuar panik mes banorëve të zonës. Në vendngjarje…

E rëndë në Big Brother VIP, produksionin fsheh urgjentisht pamjet e sfidës së rrezikshme

Ajo që u paraqit si një lojë brenda Big Brother VIP Albania, u shndërrua në një skenë shqetësuese që ngre pikëpyetje serioze për kufijtë e këtij formati….

TRAGJIKE! Shpërthen avioni pasi rrëzohet, VIKTIMA dhe të plagosur (Video)

Shtatë persona kanë humbur jetën dhe një tjetër është plagosur pas rrëzimit të një avioni privat në Aeroportin Ndërkombëtar të Bangor, në shtetin amerikan të Maine, raporton…

Rama “xhindos” grekët, zbulojne sekretet për origjinën e kryeministrit! Pamjet e bujshme te të afërmve me Enver Hoxhën

Deklaratat e kryeministrit Edi Rama gjatë konferencës së 15 janarit në Abu Dhabi, ku në një shkëmbim batutash me moderatorin amerikano-grek John Defterios u shpreh se grekët…