Pse gruaja shqiptare ecte pas burrit?

Në shoqërinë tradicionale shqiptare, veçanërisht në segmentet rurale të saj, gjatë rrugëtimit, vajza ose gruaja e shtëpisë nuk duhej të ecte para babait, dajës, xhaxhait, vëllait, apo bashkëshortit.

Pra, asnjëherë vajza ose gruaja nuk mund të ecte para burrave.

Në paragrafin 14 te Kanuni i Dibrës, theksohet prerazi:

“Nuset e gratë e shpisë, kudo me shkue, duhet me pasë nji burrë përpara. Vetëm mrena katundit ato mund të përcillen prej një djali të ri që nuk është në moshë të armëve”.

Detyrimi për t’i lënë gjithmonë gratë prapa burrave ndër shqiptarët është interpretuar si dëshmi simbolike e shpërfilljes deri në përçmim ndaj vajzave e grave.

Por, përtej një interpretim të tillë, ecja e gruas gjithnjë prapa, e shndërronte atë në një mburojë natyrore, shumë të sigurt për bashkëshortin ose çdo burrë të fisit të saj ose të bashkëshortit që i printe në rrugët plot rreziqeve të krahinave fshatare.

Gruaja nuk mund të vritej në mënyrë të qëllimshme dhe për rrjedhojë, edhe burri që i printe asaj nuk mund të vritej prapa krahëve.

Në paragrafët 2945, 2946 dhe 2947 te Kanuni i Skëndërbegut theksohet prerazi:

“Për gjak burri vret burrë… gruaja nuk vritet as për gja k gruaje. Pushka asht për burra. Burri nuk kapet me gra, gruaja është e paprekshme… kush vret grua koritet…”

Në studimet për shoqërinë tradicionale shqiptare pothuajse asnjëherë nuk është argumentuar misioni fisnik i këtij statusi të nënrenditur të vajzave e grave në krahasim me atë të burrave përgjatë rrugëtimeve, sidomos në rajonet me shkallë më të lartë rrezikshmërie.

/Zyhdi Dervishi – “Lente të ndërveprimit simbolik”/

Related Posts

Hajnat grabisin shtëpinë e opinionistes dhe këngëtares në Kosovë

Këngëtarja e njohur, njëherësh opinionistja aktuale e Big Brother VIP Kosova 4, Leonora Jakupi ka përjetuar një situatë mjaft të pakëndshme dhe shokuese disa javë më parë….

Ngjarje tronditëse në vend/ Djali dyshohet se goditi me sëpatë babain

Një incident i rëndë ka ndodhur mesditën e së enjtes në Deçan, ku dyshohet se një person ka goditur babanë e tij me sëpatë. Sipas Policisë, i…

Jepet njoftimi, pas 24 oresh vendi jone do te perfshihet nga

Sipas Institutit të Gjeoshkencave, ditën e premte priten reshje mesatare deri lokalisht intensive në qarqet Shkodër, Dibër, Lezhë, Durrës, Tiranë dhe Elbasan ndërsa në qarqet Kukës, Vlorë…

Qeveria del me njoftimin e fundit, ja kush do perfitoje

Qeveria ka publikuar sot, draftin final të ligjit për Amnistinë Penale, i cili përcakton kategoritë e personave që mund të përjashtohen nga vuajtja e dënimit. Sipas draftit,…

Aksident tragjik ne vend, ka te vdekur

Një aksident me pasojë vdekjen është regjistruar pasditen e sotme në Bathore. Rreth orës 16:30 të datës 05.02.2026, një automjet i drejtuar nga shtetasi E. B., rreth…

Lajme të mira në muajin qe sapo hyri për këtë shenjë të horoskopit

E ftuar në “Live From Tirana” me Ronaldo Sharkën, ka qenë astrologia Elena Demollari. Ajo ka lexuar letrat tarot duke parashikuar se si do të jetë muaji…