Pse gruaja shqiptare ecte pas burrit?

Në shoqërinë tradicionale shqiptare, veçanërisht në segmentet rurale të saj, gjatë rrugëtimit, vajza ose gruaja e shtëpisë nuk duhej të ecte para babait, dajës, xhaxhait, vëllait, apo bashkëshortit.

Pra, asnjëherë vajza ose gruaja nuk mund të ecte para burrave.

Në paragrafin 14 te Kanuni i Dibrës, theksohet prerazi:

“Nuset e gratë e shpisë, kudo me shkue, duhet me pasë nji burrë përpara. Vetëm mrena katundit ato mund të përcillen prej një djali të ri që nuk është në moshë të armëve”.

Detyrimi për t’i lënë gjithmonë gratë prapa burrave ndër shqiptarët është interpretuar si dëshmi simbolike e shpërfilljes deri në përçmim ndaj vajzave e grave.

Por, përtej një interpretim të tillë, ecja e gruas gjithnjë prapa, e shndërronte atë në një mburojë natyrore, shumë të sigurt për bashkëshortin ose çdo burrë të fisit të saj ose të bashkëshortit që i printe në rrugët plot rreziqeve të krahinave fshatare.

Gruaja nuk mund të vritej në mënyrë të qëllimshme dhe për rrjedhojë, edhe burri që i printe asaj nuk mund të vritej prapa krahëve.

Në paragrafët 2945, 2946 dhe 2947 te Kanuni i Skëndërbegut theksohet prerazi:

“Për gjak burri vret burrë… gruaja nuk vritet as për gja k gruaje. Pushka asht për burra. Burri nuk kapet me gra, gruaja është e paprekshme… kush vret grua koritet…”

Në studimet për shoqërinë tradicionale shqiptare pothuajse asnjëherë nuk është argumentuar misioni fisnik i këtij statusi të nënrenditur të vajzave e grave në krahasim me atë të burrave përgjatë rrugëtimeve, sidomos në rajonet me shkallë më të lartë rrezikshmërie.

/Zyhdi Dervishi – “Lente të ndërveprimit simbolik”/

Related Posts

Foshnja 27-ditëshe vd*s nga i ftohti! Mes bombave dhe krizës së rëndë humanitare

Një foshnjë 27-ditëshe, Aisha Ayesh al-Agha, ka vdekur të shtunën në Gaza si pasojë e kushteve ekstreme të motit dhe temperaturave të ulëta, sipas burimeve mjekësore dhe…

Bregdeti i Vlorës plot me mbeturina, amerikani përvishet dhe bën punën e bashkisë

Një qytetar amerikan që po planifikon të jetojë në Vlorë, së bashku me gruan dhe fëmijët e tij, kanë marrë në dorë pastrimin e bregut të detit,…

Pije natyrale që përmirësojnë qarkullimin e gj*kut në këmbë 🦵🍵

Qarkullimi i dobët i gja*kut në këmbë prek shumë njerëz dhe shpesh shfaqet me shenja si këmbë të ftohta, ënjtje, lodhje, ngërçe gjatë natës apo vena të…

Mbi motor me armë në dorë, 2 të rinj në shëtitoren e Durrësit. Policia: Shmangëm një krim të rëndë

Durrës – Dyshohet se kishte shënjestër për atentat, arrestohet 24-vjeçari i armatosur në shëtitoren e plazhit. Bashkë me të një i dytë në pranga Një ngjarje e…

Kacafytje mes kunatash në Korçë

18 Janar, 2026 Një konflikt familjar ka përfunduar me arrestim dhe procedim penal në qytetin e Korçës. Policia bën me dije se specialistët për Hetimin e Krimeve…

Mot i kthjellët, por i ftohtë! Ja sa do të shkojnë temperaturat sot

Për ditën e sotme vendi ynë do të ndikohet nga kushte atmosferike të qëndrueshme. Moti parashikohet i kthjellët në pjesën më të madhe të territorit si dhe…