Pse gruaja shqiptare ecte pas burrit?

Në shoqërinë tradicionale shqiptare, veçanërisht në segmentet rurale të saj, gjatë rrugëtimit, vajza ose gruaja e shtëpisë nuk duhej të ecte para babait, dajës, xhaxhait, vëllait, apo bashkëshortit.

Pra, asnjëherë vajza ose gruaja nuk mund të ecte para burrave.

Në paragrafin 14 te Kanuni i Dibrës, theksohet prerazi:

“Nuset e gratë e shpisë, kudo me shkue, duhet me pasë nji burrë përpara. Vetëm mrena katundit ato mund të përcillen prej një djali të ri që nuk është në moshë të armëve”.

Detyrimi për t’i lënë gjithmonë gratë prapa burrave ndër shqiptarët është interpretuar si dëshmi simbolike e shpërfilljes deri në përçmim ndaj vajzave e grave.

Por, përtej një interpretim të tillë, ecja e gruas gjithnjë prapa, e shndërronte atë në një mburojë natyrore, shumë të sigurt për bashkëshortin ose çdo burrë të fisit të saj ose të bashkëshortit që i printe në rrugët plot rreziqeve të krahinave fshatare.

Gruaja nuk mund të vritej në mënyrë të qëllimshme dhe për rrjedhojë, edhe burri që i printe asaj nuk mund të vritej prapa krahëve.

Në paragrafët 2945, 2946 dhe 2947 te Kanuni i Skëndërbegut theksohet prerazi:

“Për gjak burri vret burrë… gruaja nuk vritet as për gja k gruaje. Pushka asht për burra. Burri nuk kapet me gra, gruaja është e paprekshme… kush vret grua koritet…”

Në studimet për shoqërinë tradicionale shqiptare pothuajse asnjëherë nuk është argumentuar misioni fisnik i këtij statusi të nënrenditur të vajzave e grave në krahasim me atë të burrave përgjatë rrugëtimeve, sidomos në rajonet me shkallë më të lartë rrezikshmërie.

/Zyhdi Dervishi – “Lente të ndërveprimit simbolik”/

Related Posts

IGJEUM, ja çfarë pritet të ndodhë: Ngrica në të gjithë territorin, vështirësi në transportin rrugor

Instituti i Gjeoshkencave ka ndarë një parashikim të ri lidhur me situatën hidrometeorologjike në vend. Sipas përllogaritjeve, pritet të ulet rreziku i përmbytjeve në basenet e lumenjve…

Kosto prej 2.4 miliardë dollarë, VENDI EUROPIAN po ndërton tunelin nënujor më të gjatë dhe më të thellë në botë

Tuneli më i gjatë dhe më i thellë në botë nën det po ndërtohet në Norvegji, me qëllim të ulë kohën e udhëtimit midis qyteteve të mëdha…

“Jam Balla, më ndihmo me 100 mijë euro për …”, ja si ranë biznesmenët në kurthet e mashtrimit në emër të politikanëve

Imagjinoni sikur në telefonin tuaj vjen një mesazh nga një prej njerëzve më të fuqishëm të politikës. Fotografia e profilit? E tij. Emri? I tij. Të përshëndet…

Goditi policin dhe u largua me vrap, ja dinamika e arratisjes së Altin Ndocit! Në ngjarje u përfshinë dy automjete

Një nga emrat më të njohur të botës së krimit, Altin Ndoci, është arratisur nga spitali i Durrësit. Momenti kur Ndoci i shpëtoi policisë, teksa ishte duke…

E rëndë/ Bυrri vr*υ grυaη e sëmυrë, më pas i jep fυηd j*tës së tij

Një burrë 88-vjeçar qëIIoi gruan e tij 83-vjeçare, e cila vuante nga një s*mundje e rëndë, dhe më pas iu drejtua ar*mës vetes, duke i marrë j*tën….

“Unë do ul kokën, ti ngre këmbët…”/ Keijsi-Kristit: Ti jashtë je te sektori banja …

Debatet në shtëpinë e “Big Brother VIP 5” vijojnë të shtohen akoma e më shumë dita ditës. Në sfidën e dhënë nga Vëllai i Madh, Keijsi dhe…