Pse gruaja shqiptare ecte pas burrit?

Në shoqërinë tradicionale shqiptare, veçanërisht në segmentet rurale të saj, gjatë rrugëtimit, vajza ose gruaja e shtëpisë nuk duhej të ecte para babait, dajës, xhaxhait, vëllait, apo bashkëshortit.

Pra, asnjëherë vajza ose gruaja nuk mund të ecte para burrave.

Në paragrafin 14 te Kanuni i Dibrës, theksohet prerazi:

“Nuset e gratë e shpisë, kudo me shkue, duhet me pasë nji burrë përpara. Vetëm mrena katundit ato mund të përcillen prej një djali të ri që nuk është në moshë të armëve”.

Detyrimi për t’i lënë gjithmonë gratë prapa burrave ndër shqiptarët është interpretuar si dëshmi simbolike e shpërfilljes deri në përçmim ndaj vajzave e grave.

Por, përtej një interpretim të tillë, ecja e gruas gjithnjë prapa, e shndërronte atë në një mburojë natyrore, shumë të sigurt për bashkëshortin ose çdo burrë të fisit të saj ose të bashkëshortit që i printe në rrugët plot rreziqeve të krahinave fshatare.

Gruaja nuk mund të vritej në mënyrë të qëllimshme dhe për rrjedhojë, edhe burri që i printe asaj nuk mund të vritej prapa krahëve.

Në paragrafët 2945, 2946 dhe 2947 te Kanuni i Skëndërbegut theksohet prerazi:

“Për gjak burri vret burrë… gruaja nuk vritet as për gja k gruaje. Pushka asht për burra. Burri nuk kapet me gra, gruaja është e paprekshme… kush vret grua koritet…”

Në studimet për shoqërinë tradicionale shqiptare pothuajse asnjëherë nuk është argumentuar misioni fisnik i këtij statusi të nënrenditur të vajzave e grave në krahasim me atë të burrave përgjatë rrugëtimeve, sidomos në rajonet me shkallë më të lartë rrezikshmërie.

/Zyhdi Dervishi – “Lente të ndërveprimit simbolik”/

Related Posts

I J0SHTE me premtime për punë dhe më pas i suImonte në dhoma HOTELI/ Ngjarja me 37-vjeçarin tr*ndit rrjetin!

Një ngjarje e rëndë ka tronditur Londrën, ku një 37-vjeçar është dënuar për përdhunim pasi dyshohet se joshte gra me premtime për punë dhe më pas i…

U ekstradua nga Belgjika pak ditë më parë/ Vëllai i Suel Çelës, Mario Çela përfundon në SPITAL!

Vëllai i Suel Çelës, Mario Çela, ka përfunduar në spitalin e burgut pasi ka shfaqur probleme mjekësore gjatë qëndrimit në qeli. Sipas informacioneve, 42-vjeçari është transferuar në…

Zbulohen pamjet e fundit të Kristit në BBV para përjashtimit: Gjesti prekës i Brikenës!

Përjashtimi i papritur i Kristi Lamajt nga shtëpia e “Big Brother VIP Albania” ka lënë pas shumë pikëpyetje, por tashmë në rrjet është publikuar një video që…

Anëtarët e fisit tropojan i bënë pritë, si u (v)ra 31-vjeçari, mik i Shullazit! Mes autorëve edhe një vajzë, Gazment Buçpapa e qëIIoi me th’ikë pas kurrizit (DETAJE-EMRAT)

I riu nga Maliqi, Egli Pashollari u vra pasditen e kësaj të premteje në Tiranë. Policia njoftoi më herët se ngjarja tragjike u regjistrua rreth orës 15:40,…

Pse u përjashtua Kristi? Produksioni i BBVA reagon për herë të parë (Video)

Pas përjashtimit të papritur të Kristit nga shtëpia e “Big Brother VIP Albania”, produksioni ka thyer heshtjen duke publikuar promon zyrtare të spektaklit të së shtunës, e…

Çfarë i ndodhi? Berisha ‘braktis’ protestuesit, largohet me ‘urgjencë’

Kreu i PD-së Sali Berisha shkoi në selinë blu teksa protesta po vijonte në sheshin përpara parlamentit. Ai prezantoi para mediave një grua që siç thanë ata,…