Pse gruaja shqiptare ecte pas burrit?

Në shoqërinë tradicionale shqiptare, veçanërisht në segmentet rurale të saj, gjatë rrugëtimit, vajza ose gruaja e shtëpisë nuk duhej të ecte para babait, dajës, xhaxhait, vëllait, apo bashkëshortit.

Pra, asnjëherë vajza ose gruaja nuk mund të ecte para burrave.

Në paragrafin 14 te Kanuni i Dibrës, theksohet prerazi:

“Nuset e gratë e shpisë, kudo me shkue, duhet me pasë nji burrë përpara. Vetëm mrena katundit ato mund të përcillen prej një djali të ri që nuk është në moshë të armëve”.

Detyrimi për t’i lënë gjithmonë gratë prapa burrave ndër shqiptarët është interpretuar si dëshmi simbolike e shpërfilljes deri në përçmim ndaj vajzave e grave.

Por, përtej një interpretim të tillë, ecja e gruas gjithnjë prapa, e shndërronte atë në një mburojë natyrore, shumë të sigurt për bashkëshortin ose çdo burrë të fisit të saj ose të bashkëshortit që i printe në rrugët plot rreziqeve të krahinave fshatare.

Gruaja nuk mund të vritej në mënyrë të qëllimshme dhe për rrjedhojë, edhe burri që i printe asaj nuk mund të vritej prapa krahëve.

Në paragrafët 2945, 2946 dhe 2947 te Kanuni i Skëndërbegut theksohet prerazi:

“Për gjak burri vret burrë… gruaja nuk vritet as për gja k gruaje. Pushka asht për burra. Burri nuk kapet me gra, gruaja është e paprekshme… kush vret grua koritet…”

Në studimet për shoqërinë tradicionale shqiptare pothuajse asnjëherë nuk është argumentuar misioni fisnik i këtij statusi të nënrenditur të vajzave e grave në krahasim me atë të burrave përgjatë rrugëtimeve, sidomos në rajonet me shkallë më të lartë rrezikshmërie.

/Zyhdi Dervishi – “Lente të ndërveprimit simbolik”/

Related Posts

Sherr mes dy shoferëve në aksin Mamurras–Krujë, humb jetën Petrit Ndou, arrestohet 28-vjeçari

Një konflikt mes dy drejtuesve të automjeteve ka përfunduar në tragjedi rreth orës 00:40 të mesnatës në aksin rrugor Mamurras–Krujë, ku si pasojë e përplasjes fizike ka…

…Përplasje fizike mes dy banorëve në Big Brother VIP 5? (Video)

Edhe pse ky sezon nisi me nota më të qeta, duket se paqja në shtëpinë e “Big Brother VIP Albania” ka marrë fund. Rrjeti është “pushtuar” nga…

…‘Çfarë do dëgjoni, do të habitet e gjithë bota’, Limi bën deklaratën e fortë

Limi ka bërë së fundmi një deklaratë tejet befasuese, e cila ka habitur dhe ka ngritur dyshime te të gjithë ata që e kanë dëgjuar. Ndonëse ai…

…HYRI PËR TRAJTIM, DOLI ME ATAK KA’RDlAK: RASTI TR*NDlTËS I 16-VJEÇARES M0NIKA DEDUSHI

Vajza në foto është Monika Dedushi, 16-vjeçarja që ka ndërruar j etë një ditë më parë në Spitalin Rajonal të Shkodrës, duke tr onditur familjen dhe opinionin…

Kaos në Reanimacion sepse ikin dritat, pacientët transferohen nëpër korridore në kushte të pasigurta

Një situatë e rëndë dhe e paprecedentë po ndodh në Reanimacionin Qendror të QSUT-së, ku sipas denoncimeve të qytetarëve, mungesa e energjisë elektrike ka paralizuar punën në…

Ish banorja e Big Brother VIP shtang me deklaratën live në studio: Kam kryer marr*d’hënie me një banor brenda shtëpisë

Ish-banorja e “Big Brother VIP Kosova”, Bia Khalifa, ka bërë deklarata që kanë tërhequr vëmendje të madhe pas largimit nga reality show-i. E ftuar në emisionin “Ora…