Pse gruaja shqiptare ecte pas burrit?

Në shoqërinë tradicionale shqiptare, veçanërisht në segmentet rurale të saj, gjatë rrugëtimit, vajza ose gruaja e shtëpisë nuk duhej të ecte para babait, dajës, xhaxhait, vëllait, apo bashkëshortit.

Pra, asnjëherë vajza ose gruaja nuk mund të ecte para burrave.

Në paragrafin 14 te Kanuni i Dibrës, theksohet prerazi:

“Nuset e gratë e shpisë, kudo me shkue, duhet me pasë nji burrë përpara. Vetëm mrena katundit ato mund të përcillen prej një djali të ri që nuk është në moshë të armëve”.

Detyrimi për t’i lënë gjithmonë gratë prapa burrave ndër shqiptarët është interpretuar si dëshmi simbolike e shpërfilljes deri në përçmim ndaj vajzave e grave.

Por, përtej një interpretim të tillë, ecja e gruas gjithnjë prapa, e shndërronte atë në një mburojë natyrore, shumë të sigurt për bashkëshortin ose çdo burrë të fisit të saj ose të bashkëshortit që i printe në rrugët plot rreziqeve të krahinave fshatare.

Gruaja nuk mund të vritej në mënyrë të qëllimshme dhe për rrjedhojë, edhe burri që i printe asaj nuk mund të vritej prapa krahëve.

Në paragrafët 2945, 2946 dhe 2947 te Kanuni i Skëndërbegut theksohet prerazi:

“Për gjak burri vret burrë… gruaja nuk vritet as për gja k gruaje. Pushka asht për burra. Burri nuk kapet me gra, gruaja është e paprekshme… kush vret grua koritet…”

Në studimet për shoqërinë tradicionale shqiptare pothuajse asnjëherë nuk është argumentuar misioni fisnik i këtij statusi të nënrenditur të vajzave e grave në krahasim me atë të burrave përgjatë rrugëtimeve, sidomos në rajonet me shkallë më të lartë rrezikshmërie.

/Zyhdi Dervishi – “Lente të ndërveprimit simbolik”/

Related Posts

Gjendet i pajete i riu shqiptar në Itali! Trupi i mbuluar me rërë

Një ngjarje e trishtuar ka ndodhur në Santa Vittoria d’Alba (Cuneo), ku trupi i pajetë i një 25-vjeçari shqiptar u gjet në një parcelë toke pasditen e…

Djali i merr j’eten babait

Një djalë 11-vjeçar nga Pennsylvania është paraqitur në gjykatë i prangosur dhe i shoqëruar nga rojet, pasi akuzohet për vrasjen e njerkut të tij në shtëpinë e…

Ngjarje e frὶkshme: I riu shqiptar gjendet i paj*të, i groposur në rërë!

Një ngjarje e trishtuar ka ndodhur në Santa Vittoria d’Alba (Cuneo), ku trupi i pajetë i një 25-vjeçari shqiptar u gjet në një parcelë toke pasditen e…

Bllokimi i aksit Librazhd-Përrenjas, reagon ARRSH: Drejtuesit e autoveturave dhe mjeteve të tonazhit të rëndë të ndjekin këto akse

Duke marrë shkas nga situata e rënduar e trafikut për shkak të bllokimit të aksit nacional Librazhd–Përrenjas në vendin e quajtur “Arrat e Gurrës”, Autoriteti Rrugor Shqiptar…

Arti në Zi/ Ndërron jetë legjenda e muzikës

Një humbje e madhe ka goditur botën e muzikës latine. Kompozitori dhe trombonisti i njohur portorikan Willie Colón ka ndërruar jetë në moshën 75-vjeçare, pasi kishte kaluar…

Bllokimi i aksit juglindor, Berisha: Rrugën nuk e shembi moti, e shembi korrupsioni!

Kryetari i Partisë Demokratike, Sali Berisha ka reaguar pas bllokimit të segmentit rrugor Librazhd-Prrenjas, që ka paralizuar mijëra njerëz dhe gjithë zonën e juglindjes. Ai ka akuzuar…