Pse gruaja shqiptare ecte pas burrit?

Në shoqërinë tradicionale shqiptare, veçanërisht në segmentet rurale të saj, gjatë rrugëtimit, vajza ose gruaja e shtëpisë nuk duhej të ecte para babait, dajës, xhaxhait, vëllait, apo bashkëshortit.

Pra, asnjëherë vajza ose gruaja nuk mund të ecte para burrave.

Në paragrafin 14 te Kanuni i Dibrës, theksohet prerazi:

“Nuset e gratë e shpisë, kudo me shkue, duhet me pasë nji burrë përpara. Vetëm mrena katundit ato mund të përcillen prej një djali të ri që nuk është në moshë të armëve”.

Detyrimi për t’i lënë gjithmonë gratë prapa burrave ndër shqiptarët është interpretuar si dëshmi simbolike e shpërfilljes deri në përçmim ndaj vajzave e grave.

Por, përtej një interpretim të tillë, ecja e gruas gjithnjë prapa, e shndërronte atë në një mburojë natyrore, shumë të sigurt për bashkëshortin ose çdo burrë të fisit të saj ose të bashkëshortit që i printe në rrugët plot rreziqeve të krahinave fshatare.

Gruaja nuk mund të vritej në mënyrë të qëllimshme dhe për rrjedhojë, edhe burri që i printe asaj nuk mund të vritej prapa krahëve.

Në paragrafët 2945, 2946 dhe 2947 te Kanuni i Skëndërbegut theksohet prerazi:

“Për gjak burri vret burrë… gruaja nuk vritet as për gja k gruaje. Pushka asht për burra. Burri nuk kapet me gra, gruaja është e paprekshme… kush vret grua koritet…”

Në studimet për shoqërinë tradicionale shqiptare pothuajse asnjëherë nuk është argumentuar misioni fisnik i këtij statusi të nënrenditur të vajzave e grave në krahasim me atë të burrave përgjatë rrugëtimeve, sidomos në rajonet me shkallë më të lartë rrezikshmërie.

/Zyhdi Dervishi – “Lente të ndërveprimit simbolik”/

Related Posts

Komuniteti Mysliman njofton besimtarët Myslimanë se si do falet namazi i Bajramit

Në perfundim te muajit te bekuar te Ramazanit, Komuniteti Mysliman i Shqiperisë ka bërë një njoftim pa i takon namazit të Fitër Bajramit që është dhe kulmi…

Horoskopi ditor, e enjte 19 mars 2026

Dashi Do i shprehni hapur ndjenjat përkundrejt partnerit tuaj sot dhe gjerat do ecin ashtu si e kishit ëndërruar. Ne mbrëmje mund te merrni edhe ndonjë surprize….

Nga GJKKO te Big Brother – Komenti i papritur i Kryemadhit bëhet viral ( Video )

Një video e fundit që po qarkullon në rrjet ka tërhequr vëmendjen e publikut, ku Monika Kryemadhi shfaqet duke folur për situatën në “Big Brother VIP”, pikërisht…

Nuk ka më kthim mbrapa: Zarfi i zi që ndryshon gjithçka! Kush e hapi dhe çfarë dënimi drastik dha Vëllai i Madh?

Një moment tensioni ka ndodhur së fundmi në shtëpinë e Big Brother VIP Albania, duke shkaktuar reagime të shumta në rrjetet sociale. Bëhet fjalë për një përplasje…

“Botë në ånkth! Irani konfirmon vd*ekjen e figurës kyçe: Çfarë do të ndodhë tani me Lindjen e Mesme?”

Ali Larijani, nje nga njerezit me te fuqishem dhe te rendesishem ne Iran si edhe sekretari i Këshillit Suprem të Sigurisë Kombëtare të Iranit, është vrarë në…

Horoskopi ditor, e mërkurë 18 mars 2026

Dashi Të lindurit e kësaj shenje do të kthejnë faqe lidhur me marrëdhëniet e rëndësishme. Edhe nëse ndryshimet do të ngjallin reagime, ndjesia e parë do të…