Pse gruaja shqiptare ecte pas burrit?

Në shoqërinë tradicionale shqiptare, veçanërisht në segmentet rurale të saj, gjatë rrugëtimit, vajza ose gruaja e shtëpisë nuk duhej të ecte para babait, dajës, xhaxhait, vëllait, apo bashkëshortit.

Pra, asnjëherë vajza ose gruaja nuk mund të ecte para burrave.

Në paragrafin 14 te Kanuni i Dibrës, theksohet prerazi:

“Nuset e gratë e shpisë, kudo me shkue, duhet me pasë nji burrë përpara. Vetëm mrena katundit ato mund të përcillen prej një djali të ri që nuk është në moshë të armëve”.

Detyrimi për t’i lënë gjithmonë gratë prapa burrave ndër shqiptarët është interpretuar si dëshmi simbolike e shpërfilljes deri në përçmim ndaj vajzave e grave.

Por, përtej një interpretim të tillë, ecja e gruas gjithnjë prapa, e shndërronte atë në një mburojë natyrore, shumë të sigurt për bashkëshortin ose çdo burrë të fisit të saj ose të bashkëshortit që i printe në rrugët plot rreziqeve të krahinave fshatare.

Gruaja nuk mund të vritej në mënyrë të qëllimshme dhe për rrjedhojë, edhe burri që i printe asaj nuk mund të vritej prapa krahëve.

Në paragrafët 2945, 2946 dhe 2947 te Kanuni i Skëndërbegut theksohet prerazi:

“Për gjak burri vret burrë… gruaja nuk vritet as për gja k gruaje. Pushka asht për burra. Burri nuk kapet me gra, gruaja është e paprekshme… kush vret grua koritet…”

Në studimet për shoqërinë tradicionale shqiptare pothuajse asnjëherë nuk është argumentuar misioni fisnik i këtij statusi të nënrenditur të vajzave e grave në krahasim me atë të burrave përgjatë rrugëtimeve, sidomos në rajonet me shkallë më të lartë rrezikshmërie.

/Zyhdi Dervishi – “Lente të ndërveprimit simbolik”/

Related Posts

Kryeministri që hyn në histori! Bëhet i pari që martohet në detyrë

Kryeministri australian Anthony Albanese është martuar me partneren e tij Jodie Haydon sot në një ceremoni private në rezidencën zyrtare, duke u bërë kryeministri i parë në…

Kriza e ujit po troket në Europë dhe Shqipëri: Rezervat ujore po shterojnë me ritme alarmante

TIRANË, 30 nëntor 2025 Europa po përballet me një nga krizat më të rrezikshme të dekadës: mungesën e ujit. Një analizë e gjerë me mbi 20 vite…

(VIDEO) Tigri në kurriz të elefantit nga frika/ Pamje të pazakonta nga përmbytjet. 153 persona humbin jetën

Sri Lanka shpalli gjendje të jashtëzakonshme të hënën dhe bëri thirrje për ndihmë ndërkombëtare pas përmbytjeve dhe rrëshqitjeve të dheut të shkaktuara nga cikloni Ditva që lanë…

Horoskopi ditor, e diel 30 nëntor 2025

Dashi Dite shume e bukur dhe e mbushur me çaste te lumtura kjo e sotmja për ata qe janë ne një lidhje. Do e adhuroni te qëndruarit…

Ngjarje e rëndë: 21-vjeçari gjendet pa shenja jete në banesën e familjarëve

Një ngjarje e rëndë ka tronditur mëngjesin e sotëm qytetin e Gjirokastrës, ku një 21-vjeçar është gjetur pa shenja jete në banesën e dajës së tij, në…

Del nga intubimi, përmirësohet gjendja e 15-vjeçarit

15-vjeçari i plagosur pak ditë më parë gjatë një konflikti me bashkëmoshatarin e tij ka dalë nga intubimi, ndërsa gjendja shëndetësore paraqitet më e stabilizuar. Lajmin e…