Pse gruaja shqiptare ecte pas burrit?

Në shoqërinë tradicionale shqiptare, veçanërisht në segmentet rurale të saj, gjatë rrugëtimit, vajza ose gruaja e shtëpisë nuk duhej të ecte para babait, dajës, xhaxhait, vëllait, apo bashkëshortit.

Pra, asnjëherë vajza ose gruaja nuk mund të ecte para burrave.

Në paragrafin 14 te Kanuni i Dibrës, theksohet prerazi:

“Nuset e gratë e shpisë, kudo me shkue, duhet me pasë nji burrë përpara. Vetëm mrena katundit ato mund të përcillen prej një djali të ri që nuk është në moshë të armëve”.

Detyrimi për t’i lënë gjithmonë gratë prapa burrave ndër shqiptarët është interpretuar si dëshmi simbolike e shpërfilljes deri në përçmim ndaj vajzave e grave.

Por, përtej një interpretim të tillë, ecja e gruas gjithnjë prapa, e shndërronte atë në një mburojë natyrore, shumë të sigurt për bashkëshortin ose çdo burrë të fisit të saj ose të bashkëshortit që i printe në rrugët plot rreziqeve të krahinave fshatare.

Gruaja nuk mund të vritej në mënyrë të qëllimshme dhe për rrjedhojë, edhe burri që i printe asaj nuk mund të vritej prapa krahëve.

Në paragrafët 2945, 2946 dhe 2947 te Kanuni i Skëndërbegut theksohet prerazi:

“Për gjak burri vret burrë… gruaja nuk vritet as për gja k gruaje. Pushka asht për burra. Burri nuk kapet me gra, gruaja është e paprekshme… kush vret grua koritet…”

Në studimet për shoqërinë tradicionale shqiptare pothuajse asnjëherë nuk është argumentuar misioni fisnik i këtij statusi të nënrenditur të vajzave e grave në krahasim me atë të burrave përgjatë rrugëtimeve, sidomos në rajonet me shkallë më të lartë rrezikshmërie.

/Zyhdi Dervishi – “Lente të ndërveprimit simbolik”/

Related Posts

“Mos ve skedina fituse o bos, të marrim %”/ Zbardhen bisedat mes policëve që vinin baste: He mo tigër, duhet me dorzu lekët e llotos

Agjencia e Mbikëqyrjes Policore ekzekutoi sot masat e sigurisë ndaj gjashtë punonjësve të policisë dhe një shtetasi civil, si pjesë e operacionit “Last Bet”, i zhvilluar në…

Limi ndan punët e shtëpisë si kapiten i javës, Albës ia jep këtë detyrë (Video)

Publiku përmes televotimit të mbrëmshëm, e ka zgjedhur Limin kapiten të javës. Ai sot ka ndarë punët e shtëpisë, ku Albën e ka lënë të kujdeset për…

Cfare pritet te ndodhe sot ne PRIME te BBVAL 5?

Në spektaklin e mbrëmjes së sotme të “Big Brother VIP 5” do të rikthehet dhe futet për herë të parë në këtë sezon, zinxhiri i shpëtimit. Gjithashtu…

Zyrtarisht në sezonin e Ujorit! Zbuloni çfarë do të ndodhë me secilën shenjë të horoskopit

Që nga momenti kur dielli hyn në këtë shenjë të Ajrit, të lidhur me rebelimin, progresin dhe vetëdijen shoqërore, gjendja shpirtërore kolektive ndryshon nga qëndrueshmëria (Bricjapi) në…

Çfarë parashikon ligji i ri për emigrantët shqiptarë në Greqi

Qeveria greke ka paraqitur një projektligj të ri për emigracionin, me synimin të përmirësojë sistemin e migracionit ligjor, të reduktojë vonesat burokratike dhe të mbështesë nevojat e…

Shkrumbohen banesat në Elbasan, katër anëtarë të familjes mbeten në qiell të hapur

Një incident i rëndë zjarri është regjistruar në fshatin Gurishtë–Shilbatër të Njësisë Administrative Tregan, ku një banesë është shkatërruar thuajse tërësisht nga flakët. Burime paraprake bëjnë me…