Pse gruaja shqiptare ecte pas burrit?

Në shoqërinë tradicionale shqiptare, veçanërisht në segmentet rurale të saj, gjatë rrugëtimit, vajza ose gruaja e shtëpisë nuk duhej të ecte para babait, dajës, xhaxhait, vëllait, apo bashkëshortit.

Pra, asnjëherë vajza ose gruaja nuk mund të ecte para burrave.

Në paragrafin 14 te Kanuni i Dibrës, theksohet prerazi:

“Nuset e gratë e shpisë, kudo me shkue, duhet me pasë nji burrë përpara. Vetëm mrena katundit ato mund të përcillen prej një djali të ri që nuk është në moshë të armëve”.

Detyrimi për t’i lënë gjithmonë gratë prapa burrave ndër shqiptarët është interpretuar si dëshmi simbolike e shpërfilljes deri në përçmim ndaj vajzave e grave.

Por, përtej një interpretim të tillë, ecja e gruas gjithnjë prapa, e shndërronte atë në një mburojë natyrore, shumë të sigurt për bashkëshortin ose çdo burrë të fisit të saj ose të bashkëshortit që i printe në rrugët plot rreziqeve të krahinave fshatare.

Gruaja nuk mund të vritej në mënyrë të qëllimshme dhe për rrjedhojë, edhe burri që i printe asaj nuk mund të vritej prapa krahëve.

Në paragrafët 2945, 2946 dhe 2947 te Kanuni i Skëndërbegut theksohet prerazi:

“Për gjak burri vret burrë… gruaja nuk vritet as për gja k gruaje. Pushka asht për burra. Burri nuk kapet me gra, gruaja është e paprekshme… kush vret grua koritet…”

Në studimet për shoqërinë tradicionale shqiptare pothuajse asnjëherë nuk është argumentuar misioni fisnik i këtij statusi të nënrenditur të vajzave e grave në krahasim me atë të burrave përgjatë rrugëtimeve, sidomos në rajonet me shkallë më të lartë rrezikshmërie.

/Zyhdi Dervishi – “Lente të ndërveprimit simbolik”/

Related Posts

Horoskopi – E Hënë 1 Dhjetor 2025: Parashikimet për çdo shenjë të zodiakut

Ja horoskopi i ditës për të përballuar këtë hënë të parë të dhjetorit me vetëdije dhe energji të drejtë. ♈ Dashi: Pasion dhe Nisma të Guximshme Kjo…

Horoskopi javor, nga 1 deri 7 Dhjetor 2025 për të gjitha shenjat e zodiakut

Ora e madhe kozmike ka nisur, duke na ftuar për bilance dhe pikënisje të reja. Përgatituni të dëgjoni mesazhet e yjeve, sepse horoskopi javor që po zbuloj…

Ab*uzuan me një vajzë jashtë diskotekekës, dënohen me 7 vite burg i riu shqitar dhe miku i tij në Itali!

Dy persona, përfshirë një shqiptar 22-vjeçar janë dënuar me gjithsej shtatë vite burg. Ata akuzohen se kanë përdhunuar një vajzë, jashtë ambienteve të një klubi nate, më…

I drejtoi ar*mën e gjahut bashkëshortes së tij, policia arreston 49-vjeçarin

Policia ka arrestuar ditën e sotme një 49-vjeçar, në qytetin e Fierit. I arrestuari është Ilir Boriç, 49 vjeç banues në Fier. Ai u arrestua nga forcat…

Horoskopi Mujor – Dhjetor 2025

Shenja më e favorizuar: Shigjetari – qielli ju dhuron momente gëzimi dhe zgjerimi. Shfrytëzoni çdo mundësi. Shenja më në sprovë: Binjakët – një keqkuptim i vogël ose…

’’Kam foto dhe video të tuat, eja më tako ndryshe i pubIikova’’! 19-vjeçarja denoncon për sh*antazh dhe ab*uzim të dyshuar nga një efektiv policie

Detaje të reja janë zbuluar mbi rastin e dyshuar të abuzimit ndaj një 19-vjeçareje, në të cilin është i përfshirë efektivi i Policisë së Dibrës, Jetmir Uta….