Pse gruaja shqiptare ecte pas burrit?

Në shoqërinë tradicionale shqiptare, veçanërisht në segmentet rurale të saj, gjatë rrugëtimit, vajza ose gruaja e shtëpisë nuk duhej të ecte para babait, dajës, xhaxhait, vëllait, apo bashkëshortit.

Pra, asnjëherë vajza ose gruaja nuk mund të ecte para burrave.

Në paragrafin 14 te Kanuni i Dibrës, theksohet prerazi:

“Nuset e gratë e shpisë, kudo me shkue, duhet me pasë nji burrë përpara. Vetëm mrena katundit ato mund të përcillen prej një djali të ri që nuk është në moshë të armëve”.

Detyrimi për t’i lënë gjithmonë gratë prapa burrave ndër shqiptarët është interpretuar si dëshmi simbolike e shpërfilljes deri në përçmim ndaj vajzave e grave.

Por, përtej një interpretim të tillë, ecja e gruas gjithnjë prapa, e shndërronte atë në një mburojë natyrore, shumë të sigurt për bashkëshortin ose çdo burrë të fisit të saj ose të bashkëshortit që i printe në rrugët plot rreziqeve të krahinave fshatare.

Gruaja nuk mund të vritej në mënyrë të qëllimshme dhe për rrjedhojë, edhe burri që i printe asaj nuk mund të vritej prapa krahëve.

Në paragrafët 2945, 2946 dhe 2947 te Kanuni i Skëndërbegut theksohet prerazi:

“Për gjak burri vret burrë… gruaja nuk vritet as për gja k gruaje. Pushka asht për burra. Burri nuk kapet me gra, gruaja është e paprekshme… kush vret grua koritet…”

Në studimet për shoqërinë tradicionale shqiptare pothuajse asnjëherë nuk është argumentuar misioni fisnik i këtij statusi të nënrenditur të vajzave e grave në krahasim me atë të burrave përgjatë rrugëtimeve, sidomos në rajonet me shkallë më të lartë rrezikshmërie.

/Zyhdi Dervishi – “Lente të ndërveprimit simbolik”/

Related Posts

U martua me një 74-vjeçar, por ajo nuk pranon të bëjë dashuri… Arsyen nuk do ta besoni kurrë!

Dikur, Nong Nat punonte në industrinë e filmave me pullë të kuqe. Por pasi u martua me një biznesmen amerikan, ajo hoqi dorë nga kjo punë. Sot,…

Nisën për Tiranë, përfunduan në pistë në Itali: Protestë e fortë nga qindra shqiptarë – çfarë pritet të ndodhë?

Rreth 400 pasagjerë nga dy fluturime me destinacion Tiranën dhe nisje nga Bologna dhe Bergamo, u detyruan të devijonin në aeroportin e Brindisit në orën 03:00 të…

Videoja e Trump duke imituar trans….në Kongres po bën xhiron e rrjetit

Një video e presidentit amerikan Donald Trump, e regjistruar gjatë një fjalimi para anëtarëve republikanë të Dhomës së Përfaqësuesve, po qarkullon gjerësisht në rrjetet sociale dhe ka…

“Rama po mbron baxhanakun dhe kunatin e florinjtë të gruas!”- Berisha: Pas Lindës së AKSH-it qëndron ajo e Surrelit! SPAK ka regjistrime ambientale dhe dëshmi

Berisha: Rama e ka shumë të qarte se çdo akt i asaj dosje ka dy autorë, Edi Ramën dhe Lubi Ballukun, ndaj nuk e lëshon Lubi Ballukun….

Rritje ekonomike dhe zhvillim profesional, zbuloni tre shenjat e zodiakut që do të përjetojnë sukses financiar në vitin 2026

Viti 2026 do të jetë një vit vendimtar financiarisht, me ndryshimet planetare që krijojnë një mjedis veçanërisht të favorshëm për ata që dinë të menaxhojnë siç duhet…

E vr*u me çekiç dhe i vodhi paratë që i kishin mbetur në xhep – çfarë e shtyu Isuf Hasën drejt aktit mᶏkabër? Ja dënimi

Është dënuar me 25 vite bu rg Isuf Hasa, i cili vr*u me çekiç fqinjin e tij, 81-vjeçarin Xhemal Meta, teksa i vodhi të moshuarit paratë që…