Pse gruaja shqiptare ecte pas burrit?

Në shoqërinë tradicionale shqiptare, veçanërisht në segmentet rurale të saj, gjatë rrugëtimit, vajza ose gruaja e shtëpisë nuk duhej të ecte para babait, dajës, xhaxhait, vëllait, apo bashkëshortit.

Pra, asnjëherë vajza ose gruaja nuk mund të ecte para burrave.

Në paragrafin 14 te Kanuni i Dibrës, theksohet prerazi:

“Nuset e gratë e shpisë, kudo me shkue, duhet me pasë nji burrë përpara. Vetëm mrena katundit ato mund të përcillen prej një djali të ri që nuk është në moshë të armëve”.

Detyrimi për t’i lënë gjithmonë gratë prapa burrave ndër shqiptarët është interpretuar si dëshmi simbolike e shpërfilljes deri në përçmim ndaj vajzave e grave.

Por, përtej një interpretim të tillë, ecja e gruas gjithnjë prapa, e shndërronte atë në një mburojë natyrore, shumë të sigurt për bashkëshortin ose çdo burrë të fisit të saj ose të bashkëshortit që i printe në rrugët plot rreziqeve të krahinave fshatare.

Gruaja nuk mund të vritej në mënyrë të qëllimshme dhe për rrjedhojë, edhe burri që i printe asaj nuk mund të vritej prapa krahëve.

Në paragrafët 2945, 2946 dhe 2947 te Kanuni i Skëndërbegut theksohet prerazi:

“Për gjak burri vret burrë… gruaja nuk vritet as për gja k gruaje. Pushka asht për burra. Burri nuk kapet me gra, gruaja është e paprekshme… kush vret grua koritet…”

Në studimet për shoqërinë tradicionale shqiptare pothuajse asnjëherë nuk është argumentuar misioni fisnik i këtij statusi të nënrenditur të vajzave e grave në krahasim me atë të burrave përgjatë rrugëtimeve, sidomos në rajonet me shkallë më të lartë rrezikshmërie.

/Zyhdi Dervishi – “Lente të ndërveprimit simbolik”/

Related Posts

Hoqi dorë nga sheqeri për një muaj. 5 ndryshimet që befasuan 34-vjecaren

Nje vajze 34 vjecare ka hequr dore nga konsumimi i sheqerit per nje muaj dhe pa se ne trupin e saj ndryshuan disa gjera. Tërheqja nga sheqeri…

“Sanza” ose e njohur si “Gentiana”, bima mrekullibërëse e veriut të Shqipërisë: Ylli Merja tregon vetite e ksaj bime…

Mjeku Ylli Merja shpjegoi se në veri të Shqipëri rrite një bimë që është mrekullibërëse. I ftuar në emisionin “Good Morning Albanians” në Euroneës Albania, tha se…

Pse Shqipëria është vendi më i palumtur në rajon dhe Kosova më i lumturi

Shqipëria dhe Kosova ndajnë të njëjtën gjuhë e histori, por ndihen ndryshe për jetën. Raporti Botëror i Lumturisë 2025, publikuar nga OKB, tregon se Kosova është vendi…

Rrëfimi i trishte i Eli Farës: Prita duke mu dridhur këmbët derisa të më qepnin, ditën tjetër…

Këngëtarja e njohur e muzikës popullore, Eli Fara, ka bërë një dedikim mjaft emocionues per vajzën e saj, Marina. Nëpërmjet një postimi në profilin e saj në…

Jo vec viça me dy kokë/ Cudia e MADHE, fermeri nga Elbasan mbolli 480 rrënjë shegë, vë duart në kokë kur shef çfarë i mbin (video)

Nezir Baho, nga fshati Broshkq i Elbasanit Sot duhet të ishte duke vjelë shegët që mbolli para tre vitesh.Por në vend të kokrrave ai sot pastron gjethet…

10 vendet më të lumtura në botë! Shteti që kryeson për të tetin vit radhazi

Për të 8-in vit radhazi, Finlanda renditet nr.1 në Raportin vjetor të Lumturisë Botërore. Raporti, i publikuar në Ditën Ndërkombëtare të Lumturisë të OKB-së, bazohet në analizën…