Pse gruaja shqiptare ecte pas burrit?

Në shoqërinë tradicionale shqiptare, veçanërisht në segmentet rurale të saj, gjatë rrugëtimit, vajza ose gruaja e shtëpisë nuk duhej të ecte para babait, dajës, xhaxhait, vëllait, apo bashkëshortit.

Pra, asnjëherë vajza ose gruaja nuk mund të ecte para burrave.

Në paragrafin 14 te Kanuni i Dibrës, theksohet prerazi:

“Nuset e gratë e shpisë, kudo me shkue, duhet me pasë nji burrë përpara. Vetëm mrena katundit ato mund të përcillen prej një djali të ri që nuk është në moshë të armëve”.

Detyrimi për t’i lënë gjithmonë gratë prapa burrave ndër shqiptarët është interpretuar si dëshmi simbolike e shpërfilljes deri në përçmim ndaj vajzave e grave.

Por, përtej një interpretim të tillë, ecja e gruas gjithnjë prapa, e shndërronte atë në një mburojë natyrore, shumë të sigurt për bashkëshortin ose çdo burrë të fisit të saj ose të bashkëshortit që i printe në rrugët plot rreziqeve të krahinave fshatare.

Gruaja nuk mund të vritej në mënyrë të qëllimshme dhe për rrjedhojë, edhe burri që i printe asaj nuk mund të vritej prapa krahëve.

Në paragrafët 2945, 2946 dhe 2947 te Kanuni i Skëndërbegut theksohet prerazi:

“Për gjak burri vret burrë… gruaja nuk vritet as për gja k gruaje. Pushka asht për burra. Burri nuk kapet me gra, gruaja është e paprekshme… kush vret grua koritet…”

Në studimet për shoqërinë tradicionale shqiptare pothuajse asnjëherë nuk është argumentuar misioni fisnik i këtij statusi të nënrenditur të vajzave e grave në krahasim me atë të burrave përgjatë rrugëtimeve, sidomos në rajonet me shkallë më të lartë rrezikshmërie.

/Zyhdi Dervishi – “Lente të ndërveprimit simbolik”/

Related Posts

Ky shtet G0DlTET nga një tërmet i fuqishëm me magnitudë 7.1

Një tërmet i fuqishëm me magnitudë 7.1 sipas shkallës Rihter goditi në orët e para të mëngjesit të së hënës brigjet e shtetit Sabah në Malajzi, në…

Ky shtet goditet nga një tërmet i fuqishëm me magnitudë 7.1

Një tërmet i fuqishëm me magnitudë 7.1 sipas shkallës Rihter goditi në orët e para të mëngjesit të së hënës brigjet e shtetit Sabah në Malajzi, në…

Gjendet i paj’etë 20-vjeçari shqiptar që G0DlTl nënën e tij

Detaje të reja kanë dalë në dritë nga ngjarja e rëndë që tronditi Italinë, ku një 20-vjeçar shqiptar humbi jetën pasi u hodh në det në zonën…

Gjendet i pajetë një djalë në moshë fare të re. Dyshimet e policisë

Një djalë në moshë fare të re u gjet i vdekur në banesën e tij dhe dyshimet e policisë janë se kemi të bëjmë me një vetëv…

Horoskopi ditor, e hënë 23 shkurt 2026

Dashi Edhe një natë e qetë mund të shndërrohet në një aventurë të çmendur. Jeta juaj shoqërore është padyshim duke marrë një kthesë të fortë tani, por…

V(r)au me thikë 48-vjeçarin në Kavajë, autori: Më shau dhe nuk durova dot

Është zbardhur dëshmia e autorit të vrasjes së 48-vjeçarit Skerdilajd Isufi në Kavajë, ngjarje e ndodhur një ditë më parë. Sipas deklaratës së Landi (Puja) Derajit, ai…