Pse gruaja shqiptare ecte pas burrit?

Në shoqërinë tradicionale shqiptare, veçanërisht në segmentet rurale të saj, gjatë rrugëtimit, vajza ose gruaja e shtëpisë nuk duhej të ecte para babait, dajës, xhaxhait, vëllait, apo bashkëshortit.

Pra, asnjëherë vajza ose gruaja nuk mund të ecte para burrave.

Në paragrafin 14 te Kanuni i Dibrës, theksohet prerazi:

“Nuset e gratë e shpisë, kudo me shkue, duhet me pasë nji burrë përpara. Vetëm mrena katundit ato mund të përcillen prej një djali të ri që nuk është në moshë të armëve”.

Detyrimi për t’i lënë gjithmonë gratë prapa burrave ndër shqiptarët është interpretuar si dëshmi simbolike e shpërfilljes deri në përçmim ndaj vajzave e grave.

Por, përtej një interpretim të tillë, ecja e gruas gjithnjë prapa, e shndërronte atë në një mburojë natyrore, shumë të sigurt për bashkëshortin ose çdo burrë të fisit të saj ose të bashkëshortit që i printe në rrugët plot rreziqeve të krahinave fshatare.

Gruaja nuk mund të vritej në mënyrë të qëllimshme dhe për rrjedhojë, edhe burri që i printe asaj nuk mund të vritej prapa krahëve.

Në paragrafët 2945, 2946 dhe 2947 te Kanuni i Skëndërbegut theksohet prerazi:

“Për gjak burri vret burrë… gruaja nuk vritet as për gja k gruaje. Pushka asht për burra. Burri nuk kapet me gra, gruaja është e paprekshme… kush vret grua koritet…”

Në studimet për shoqërinë tradicionale shqiptare pothuajse asnjëherë nuk është argumentuar misioni fisnik i këtij statusi të nënrenditur të vajzave e grave në krahasim me atë të burrave përgjatë rrugëtimeve, sidomos në rajonet me shkallë më të lartë rrezikshmërie.

/Zyhdi Dervishi – “Lente të ndërveprimit simbolik”/

Related Posts

“Do japim 7-10 mijë euro!” Qeveria Rama zbulon VENDIMIN e ri, ja kush përfiton nga pagesa…

Brenda vitit qeveria parashikon që në çdo pikë kufitare të ketë laborator për të kontrolluar ngarkesat me produkte ushqimore si në eksport dhe në import direkt në…

Jetonte si “fantazmë” në Romë, si u arrestua vëllai bos i deputetes së PD-së dhe pse italianët e krahasojnë me “gjakatarin” më të rrezikshëm të mafias ndërkombëtare

Një operacion i policisë italiane në Romë çoi në arrestimin e 27-vjeçarit Markelian Hoti, vëllait të deputetes Elda Hoti, i cili sipas mediave italiane dyshohet si pjesë…

Bëhuni gati, të premten moti çm*ndet! IGJEUM jep lajmin e keq

Instituti i Gjeoshkencave në një parashikim të situatës metereologjike ka bërë me dije se ditën e nesërme priten reshje mesatare, të shoqëruara më shtrëngata, në qarqet Shkodër…

Fshihen gjobat dhe kamatëvonesat për kontributet, ISSH ka një njoftim të rendësishëm për fermerët

Instituti i Sigurimeve Shoqërore u ka bërë thirrje të gjithë fermerëve dhe të vetëpunësuarve në bujqësi të paraqiten pranë zyrave të sigurimeve në zonën ku banojnë për…

Drejtoria e policisë rrugore: Paguani gjobat e makinave, ndryshe makina bllokohet!

Drejtoria e Policisë Rrugore sqaron: Monitorim intensiv i qarkullimit, për parandalimin e aksidenteve dhe për evidentimin e automjeteve me masa administrative të palikuiduara. Gjatë muajve janar dhe…

Dash*orja i shkonte babait ne burg! Vajza në lot te Arditi: Ja çfarë i bëri babi që

Ornela vjen në “Ka Një Mesazh Për Ty” për të treguar historinë e nënës së saj, por që ndërthuret fort me jetën e vetë protagonistes. Ajo nis…