Pse gruaja shqiptare ecte pas burrit?

Në shoqërinë tradicionale shqiptare, veçanërisht në segmentet rurale të saj, gjatë rrugëtimit, vajza ose gruaja e shtëpisë nuk duhej të ecte para babait, dajës, xhaxhait, vëllait, apo bashkëshortit.

Pra, asnjëherë vajza ose gruaja nuk mund të ecte para burrave.

Në paragrafin 14 te Kanuni i Dibrës, theksohet prerazi:

“Nuset e gratë e shpisë, kudo me shkue, duhet me pasë nji burrë përpara. Vetëm mrena katundit ato mund të përcillen prej një djali të ri që nuk është në moshë të armëve”.

Detyrimi për t’i lënë gjithmonë gratë prapa burrave ndër shqiptarët është interpretuar si dëshmi simbolike e shpërfilljes deri në përçmim ndaj vajzave e grave.

Por, përtej një interpretim të tillë, ecja e gruas gjithnjë prapa, e shndërronte atë në një mburojë natyrore, shumë të sigurt për bashkëshortin ose çdo burrë të fisit të saj ose të bashkëshortit që i printe në rrugët plot rreziqeve të krahinave fshatare.

Gruaja nuk mund të vritej në mënyrë të qëllimshme dhe për rrjedhojë, edhe burri që i printe asaj nuk mund të vritej prapa krahëve.

Në paragrafët 2945, 2946 dhe 2947 te Kanuni i Skëndërbegut theksohet prerazi:

“Për gjak burri vret burrë… gruaja nuk vritet as për gja k gruaje. Pushka asht për burra. Burri nuk kapet me gra, gruaja është e paprekshme… kush vret grua koritet…”

Në studimet për shoqërinë tradicionale shqiptare pothuajse asnjëherë nuk është argumentuar misioni fisnik i këtij statusi të nënrenditur të vajzave e grave në krahasim me atë të burrave përgjatë rrugëtimeve, sidomos në rajonet me shkallë më të lartë rrezikshmërie.

/Zyhdi Dervishi – “Lente të ndërveprimit simbolik”/

Related Posts

Një grua dërgon një foto të vajzës së saj ish-të dashurit të saj. Tri ditë më vonë ai i përgjigjet. Ajo që lexoi dhe pa e bëri atë të qeshë…

Një mbrëmje, Tanja hyn në rrjetin social dhe papritmas sheh emrin e Viktor, Mironjuk, mes miqve të përbashkët. Mendoi: pse të mos i dërgoj një foto të…

Kjo pije h*lmuese është vr*sësi i kockave tuaja dhe ju e pini atë çdo ditë

Shumica e njerëzve sot përdorin pije të gazuara në baza ditore dhe nuk e dinë sa keq bëjnë për shëndetin e tyre këto pije. Ja se si…

Sinjal nga një Univers Paralel? Shkencëtarët trondisin botën me zbulimin misterioz nga hapësira

Në vitin 2019, shkencëtarët zbuluan një sinjal shumë të çuditshëm nga hapësira, që zgjati më pak se një të dhjetën e sekondës, dhe nuk i ngjante aspak…

Si e pësoi vlerësimin me notën 9 mësuesi që nuk e njihte Pranverën, vajzën e Enver Hoxhës dhe çfarë ndodhi pastaj?!

Ju keni mbaruar për histori e filozofi, kur mbaruat universitetin ku e bëtë praktikën? Po, atëherë kishte praktikë për ata që mbaronin studimet. Për çudi, mua më…

Po prek masivisht të RINJTË/ Ky ka*ncer i rrallë në rritje të shpejtë, mjekët të ALARMUAR!

Ka nceri i apendiksit është një gjendje që deri para pak kohësh ishte aq e rrallë, saqë shumica e njerëzve, madje edhe mjekëve, kurrë nuk e merrnin…

“GABIM” TRAGJIK! Burri po operohej për kancerin, mjekët i heqin organin e shëndetshëm…

Një ngjarje tronditëse ka ndodhur në Francë, ku një pacient 77-vjeçar është viktimë e një gabimi të rëndë mjekësor, pasi mjekët i kanë hequr gabimisht veshkën e…