Pse gruaja shqiptare ecte pas burrit?

Në shoqërinë tradicionale shqiptare, veçanërisht në segmentet rurale të saj, gjatë rrugëtimit, vajza ose gruaja e shtëpisë nuk duhej të ecte para babait, dajës, xhaxhait, vëllait, apo bashkëshortit.

Pra, asnjëherë vajza ose gruaja nuk mund të ecte para burrave.

Në paragrafin 14 te Kanuni i Dibrës, theksohet prerazi:

“Nuset e gratë e shpisë, kudo me shkue, duhet me pasë nji burrë përpara. Vetëm mrena katundit ato mund të përcillen prej një djali të ri që nuk është në moshë të armëve”.

Detyrimi për t’i lënë gjithmonë gratë prapa burrave ndër shqiptarët është interpretuar si dëshmi simbolike e shpërfilljes deri në përçmim ndaj vajzave e grave.

Por, përtej një interpretim të tillë, ecja e gruas gjithnjë prapa, e shndërronte atë në një mburojë natyrore, shumë të sigurt për bashkëshortin ose çdo burrë të fisit të saj ose të bashkëshortit që i printe në rrugët plot rreziqeve të krahinave fshatare.

Gruaja nuk mund të vritej në mënyrë të qëllimshme dhe për rrjedhojë, edhe burri që i printe asaj nuk mund të vritej prapa krahëve.

Në paragrafët 2945, 2946 dhe 2947 te Kanuni i Skëndërbegut theksohet prerazi:

“Për gjak burri vret burrë… gruaja nuk vritet as për gja k gruaje. Pushka asht për burra. Burri nuk kapet me gra, gruaja është e paprekshme… kush vret grua koritet…”

Në studimet për shoqërinë tradicionale shqiptare pothuajse asnjëherë nuk është argumentuar misioni fisnik i këtij statusi të nënrenditur të vajzave e grave në krahasim me atë të burrave përgjatë rrugëtimeve, sidomos në rajonet me shkallë më të lartë rrezikshmërie.

/Zyhdi Dervishi – “Lente të ndërveprimit simbolik”/

Related Posts

Moti i keq bënë NAMIN në Greqi, shënohen dy v*ktima dhe dëme të mëdha!

Moti i keq që ka përfshirë Greqinë ka shënuar dy viktima. Viktima e parë është një roje bregdetare i cili u mbyt në tentativë për të lidhur…

𝐌ë𝐬𝐮𝐞𝐬𝐣𝐚 𝐌𝐢𝐫𝐚𝐧𝐝𝐚 𝐀𝐠𝐨𝐥𝐥𝐢: 𝐏ë𝐫 𝐭𝐲, 𝐩𝐫𝐢𝐧𝐝, 𝐪ë ç𝐝𝐨 𝐦𝐚𝐧𝐠ë𝐬𝐢 𝐭ë 𝐟ë𝐦𝐢𝐣ë𝐬, 𝐞 𝐪𝐮𝐚𝐧 𝐝ë𝐬𝐡𝐭𝐢𝐦 𝐭ë 𝐦ë𝐬𝐮𝐞𝐬𝐢𝐭

MESAZH Për ty, prind, që çdo mangësi të fëmijës, e quan dështim të mësuesit. E vërteta duhet thënë qartë: shkolla nuk zëvendëson familjen. Mësuesi nuk mund të…

Çfarë ka mes Krusitës dhe Kristit?! Zbardhet MESAZHI i mikeshës: Ajo është e hapur për lidhje… (FOTO)

Krusita është banorja më e re që iu bashkua shtëpisë së “Big Brother Vip”, mbrëmjen e djeshme. Megjithatë, ajo që tërhoqi vëmendjen e të gjithëve, ishte një…

‘Javë vendimtare që do ju ndryshojë jetën…’ Astrologia e njohur BEFASON keto shenja

“Një javë vendimtare, e mbushur me shanse, pasion dhe vendime që mund të ndryshojnë rrënjësisht rrjedhën e jetës.” Kështu e përshkroi astrologia Chrysanthi Kalogeri klimën e kësaj…

Katër makina bëhen copash në vend, një grua shtatëzënë raportohet të…

Një aksident rrugor është regjistruar mbrëmjen e sotme pranë kryqëzimit të Rrilës, në superstradën Lezhë–Milot. Sipas informacioneve paraprake, dy automjete janë përplasur me njëra-tjetrën, ndërsa njëri prej…

Babai i Selines ka futur ‘mikun’? Zbulohet sekreti i frikshem i banorit te ri te Big Brother: Ai do te…

Mbrëmja e djeshme ka sjellë një hyrje të re dhe surprizuese në shtëpinë e “Big Brother VIP Albania 5”. Banori më i ri është Rogerti, një gazetar…