Pse gruaja shqiptare ecte pas burrit?

Në shoqërinë tradicionale shqiptare, veçanërisht në segmentet rurale të saj, gjatë rrugëtimit, vajza ose gruaja e shtëpisë nuk duhej të ecte para babait, dajës, xhaxhait, vëllait, apo bashkëshortit.

Pra, asnjëherë vajza ose gruaja nuk mund të ecte para burrave.

Në paragrafin 14 te Kanuni i Dibrës, theksohet prerazi:

“Nuset e gratë e shpisë, kudo me shkue, duhet me pasë nji burrë përpara. Vetëm mrena katundit ato mund të përcillen prej një djali të ri që nuk është në moshë të armëve”.

Detyrimi për t’i lënë gjithmonë gratë prapa burrave ndër shqiptarët është interpretuar si dëshmi simbolike e shpërfilljes deri në përçmim ndaj vajzave e grave.

Por, përtej një interpretim të tillë, ecja e gruas gjithnjë prapa, e shndërronte atë në një mburojë natyrore, shumë të sigurt për bashkëshortin ose çdo burrë të fisit të saj ose të bashkëshortit që i printe në rrugët plot rreziqeve të krahinave fshatare.

Gruaja nuk mund të vritej në mënyrë të qëllimshme dhe për rrjedhojë, edhe burri që i printe asaj nuk mund të vritej prapa krahëve.

Në paragrafët 2945, 2946 dhe 2947 te Kanuni i Skëndërbegut theksohet prerazi:

“Për gjak burri vret burrë… gruaja nuk vritet as për gja k gruaje. Pushka asht për burra. Burri nuk kapet me gra, gruaja është e paprekshme… kush vret grua koritet…”

Në studimet për shoqërinë tradicionale shqiptare pothuajse asnjëherë nuk është argumentuar misioni fisnik i këtij statusi të nënrenditur të vajzave e grave në krahasim me atë të burrave përgjatë rrugëtimeve, sidomos në rajonet me shkallë më të lartë rrezikshmërie.

/Zyhdi Dervishi – “Lente të ndërveprimit simbolik”/

Related Posts

Lajmi qe TR0NDlTl publikun, hoxha popullor merr denim!

Një imam është shpallur fajtor për përdh*nimin e grave dhe vajzave vetëm 12 vjeç, pasi përdori pozicionin e tij si udhëheqës fetar në xhaminë e tij në…

Gjate momentit kur kendonte, G0DlTET Ylli Baka

Një numër incidentesh të papritura janë regjistruar gjatë një performance të këngëtarit të muzikës popullore Ylli Baka, i cili është goditur egër nga disa persona nga audienca…

E vërteta për raportin me Kristin – Krusita sqaron gjithçka live! ( Video )

Pas deklaratës që bëri bujë në Big Brother VIP Albania Fan Club, Krusita ka vendosur të sqarojë edhe më qartë raportin e saj me Kristi. “Me Kristin…

Horoskopi JAVOR 16-22 shkurt, PARASHIKIMI dhe RENDITJA e të gjitha shenjave sipas FATIT

Në këtë renditje të shenjave më me fat për javën 16-22 shkurt 2026, shenjat e ajrit (Binjakët, Peshorja dhe Ujori) po konkurrojnë përsëri me shenjat e ujit…

Zhdυket një burrë në Tiranë, familja apel urgjent – detaji i fundit para se të hυmbiste gjurmët ngre dyshime

Një 68-vjeçar, i identifikuar si Ahmet Shahollari, është zhdukur ditën e sotme në kryeqytet. Sipas informacionit të familjes, ai është parë për herë të fundit në zonën…

Ish-drejtori i anti-t*rrorit: ‘Një grua pengoi Evën të kthehej! Operacion i vështirë, duhet të rehabilitohet’

Eva Dumani, tashmë ndodhet në shtëpi. Një rrugëtim që u deshën 12 vite të finalizohej me sukses, pas dështimit të disa tentativave private dhe shtetërore. Për ish-drejtorin…