Pse gruaja shqiptare ecte pas burrit?

Në shoqërinë tradicionale shqiptare, veçanërisht në segmentet rurale të saj, gjatë rrugëtimit, vajza ose gruaja e shtëpisë nuk duhej të ecte para babait, dajës, xhaxhait, vëllait, apo bashkëshortit.

Pra, asnjëherë vajza ose gruaja nuk mund të ecte para burrave.

Në paragrafin 14 te Kanuni i Dibrës, theksohet prerazi:

“Nuset e gratë e shpisë, kudo me shkue, duhet me pasë nji burrë përpara. Vetëm mrena katundit ato mund të përcillen prej një djali të ri që nuk është në moshë të armëve”.

Detyrimi për t’i lënë gjithmonë gratë prapa burrave ndër shqiptarët është interpretuar si dëshmi simbolike e shpërfilljes deri në përçmim ndaj vajzave e grave.

Por, përtej një interpretim të tillë, ecja e gruas gjithnjë prapa, e shndërronte atë në një mburojë natyrore, shumë të sigurt për bashkëshortin ose çdo burrë të fisit të saj ose të bashkëshortit që i printe në rrugët plot rreziqeve të krahinave fshatare.

Gruaja nuk mund të vritej në mënyrë të qëllimshme dhe për rrjedhojë, edhe burri që i printe asaj nuk mund të vritej prapa krahëve.

Në paragrafët 2945, 2946 dhe 2947 te Kanuni i Skëndërbegut theksohet prerazi:

“Për gjak burri vret burrë… gruaja nuk vritet as për gja k gruaje. Pushka asht për burra. Burri nuk kapet me gra, gruaja është e paprekshme… kush vret grua koritet…”

Në studimet për shoqërinë tradicionale shqiptare pothuajse asnjëherë nuk është argumentuar misioni fisnik i këtij statusi të nënrenditur të vajzave e grave në krahasim me atë të burrave përgjatë rrugëtimeve, sidomos në rajonet me shkallë më të lartë rrezikshmërie.

/Zyhdi Dervishi – “Lente të ndërveprimit simbolik”/

Related Posts

Dhunë verbale, psikologjike dhe fizike/ DETAJE nga sherri Neda-Ogren Balluku që përfundoi në dyert e Gjykatës

Ndarja e Neda Balluku nga bashkëshorti i saj, Ogren Balluku, vëllai i Belinda Ballukut, ka rikthyer sërish vëmendjen e publikut, këtë herë për shkak të detajeve të…

ÇMENDURI! FREDI BELERI “ZBULON” ORIGJINËN E EDI RAMËS: NËNA E TIJ ËSHTË GREKE NGA HIMARA, MBANTE MBIEMRIN KOLEKA! AI NA URREN, POR…

Eurodeputeti Fredi Beleri ka hedhur akuza të forta ndaj kryeministrit Edi Rama në një intervistë për median grekeParapolitika.gr, duke pretenduar se origjina nga nëna e kreut të…

Zbulohen trupat e pajetë të dy femrave në Selanik, provat e gjetura janë të frikshme

Thriller me zbulimin e dy trupave të pajetë në Selanik të Greqisë, provat e gjetura janë shqetësuese. Një 52 vjeçar është arrestuar për vrasjen e tyre ndërsa…

Aksidenti fatal me 7 viktima në Rumani! I mbijetuari flet për shkaqet: Çfarë ndodhi me shoferin

Një nga tifozët e PAOK-ut që u plagosën në aksidentin tragjik në Rumani ka deklaruar se “timoni u bllokua gjatë parakalimit për shkak të sistemit lane assistant”,…

Tjeter gje e rende sapo ndodhi, nje nga tifozet

Një tjetër lajm i keq ka prekur ‘familjen’ e PAOK, pasi një tifoz i kësaj skuadre ka ndërruar jetë pas lajmit tragjik për aksidentin me 7 viktima….

Jep doreheqjen njeriu i afërt i Ramës

Genti Gazheli, i cili mbante postin e Drejtorit të Përgjithshëm të Doganave, ka dhënë dorëheqjen ditën e sotme, raporton Publik.al. Lëvizja vjen në një moment ku raportohet…