Pse gruaja shqiptare ecte pas burrit?

Në shoqërinë tradicionale shqiptare, veçanërisht në segmentet rurale të saj, gjatë rrugëtimit, vajza ose gruaja e shtëpisë nuk duhej të ecte para babait, dajës, xhaxhait, vëllait, apo bashkëshortit.

Pra, asnjëherë vajza ose gruaja nuk mund të ecte para burrave.

Në paragrafin 14 te Kanuni i Dibrës, theksohet prerazi:

“Nuset e gratë e shpisë, kudo me shkue, duhet me pasë nji burrë përpara. Vetëm mrena katundit ato mund të përcillen prej një djali të ri që nuk është në moshë të armëve”.

Detyrimi për t’i lënë gjithmonë gratë prapa burrave ndër shqiptarët është interpretuar si dëshmi simbolike e shpërfilljes deri në përçmim ndaj vajzave e grave.

Por, përtej një interpretim të tillë, ecja e gruas gjithnjë prapa, e shndërronte atë në një mburojë natyrore, shumë të sigurt për bashkëshortin ose çdo burrë të fisit të saj ose të bashkëshortit që i printe në rrugët plot rreziqeve të krahinave fshatare.

Gruaja nuk mund të vritej në mënyrë të qëllimshme dhe për rrjedhojë, edhe burri që i printe asaj nuk mund të vritej prapa krahëve.

Në paragrafët 2945, 2946 dhe 2947 te Kanuni i Skëndërbegut theksohet prerazi:

“Për gjak burri vret burrë… gruaja nuk vritet as për gja k gruaje. Pushka asht për burra. Burri nuk kapet me gra, gruaja është e paprekshme… kush vret grua koritet…”

Në studimet për shoqërinë tradicionale shqiptare pothuajse asnjëherë nuk është argumentuar misioni fisnik i këtij statusi të nënrenditur të vajzave e grave në krahasim me atë të burrave përgjatë rrugëtimeve, sidomos në rajonet me shkallë më të lartë rrezikshmërie.

/Zyhdi Dervishi – “Lente të ndërveprimit simbolik”/

Related Posts

“Çfarë nuk bën për një copë famë”/ Debat i ashpër mes banoreve në BBVIP, Ina-Brikenës: Do sponsor tjetër për të të paguar miss-in

Dy nga banoret e Big Brother VIP, Brikena Selmani dhe Ina Aderi janë përfshirë në një debat të ashpër gjatë ditës së sotme. Ato kanë hedhur akuza…

“Shkodra s’asht veç pedonalja”, pamja që duket si nga një film horror

Një situatë alarmante paraqitet prej kohësh në zonën e pallateve pranë Stacionit të Trenit, në Unazën Lindore të Shkodrës. Pamjet e siguruara nga terreni tregojnë një realitet…

Aeroporti i Vlorës: Pacolli akuzon Ballukun për anësi ndaj aksionerit me 2%

Konfliktet rreth projektit të Aeroportit të Vlorës po thellohen, ndërsa kompania “Mabco Construction”, e drejtuar nga biznesmeni Behgjet Pacolli dhe aksionere mazhoritare në shoqërinë koncensionare VIA, akuzon…

Kreshniku, punëtori 45-vjeçar që u përplas për vd*kje nga fadroma në punë

Kreshnik Haska është punëtori 45-vjeçar që humbi jetën në një kantier ndërtimi në Palasë ditën e sotme. Në momentin e aksidentit, Haskaj kishte marrë bukën nga mensa…

Arratisje si në film: “Më dhemb veshka”, skema që nxori Altin Ndocin nga burgu

Arratisja e 38-vjeçarit Altin Ndoci, i dyshuar nga SPAK si pjesë e organizatës kriminale të Çopjave dhe përfshirë në masakrën me tre viktima në Bradashesh, rezulton të…

Punëtori me bukë në dorë humb jetën në kantier, fadroma e goditi nga pas për vd*kje

Një ngjarje e rëndë është shënuar këtë të shtunë në zonën e Palasës, ku një punëtor ka humbur jetën në një kantier ndërtimi, pasi është goditur për…