Pse gruaja shqiptare ecte pas burrit?

Në shoqërinë tradicionale shqiptare, veçanërisht në segmentet rurale të saj, gjatë rrugëtimit, vajza ose gruaja e shtëpisë nuk duhej të ecte para babait, dajës, xhaxhait, vëllait, apo bashkëshortit.

Pra, asnjëherë vajza ose gruaja nuk mund të ecte para burrave.

Në paragrafin 14 te Kanuni i Dibrës, theksohet prerazi:

“Nuset e gratë e shpisë, kudo me shkue, duhet me pasë nji burrë përpara. Vetëm mrena katundit ato mund të përcillen prej një djali të ri që nuk është në moshë të armëve”.

Detyrimi për t’i lënë gjithmonë gratë prapa burrave ndër shqiptarët është interpretuar si dëshmi simbolike e shpërfilljes deri në përçmim ndaj vajzave e grave.

Por, përtej një interpretim të tillë, ecja e gruas gjithnjë prapa, e shndërronte atë në një mburojë natyrore, shumë të sigurt për bashkëshortin ose çdo burrë të fisit të saj ose të bashkëshortit që i printe në rrugët plot rreziqeve të krahinave fshatare.

Gruaja nuk mund të vritej në mënyrë të qëllimshme dhe për rrjedhojë, edhe burri që i printe asaj nuk mund të vritej prapa krahëve.

Në paragrafët 2945, 2946 dhe 2947 te Kanuni i Skëndërbegut theksohet prerazi:

“Për gjak burri vret burrë… gruaja nuk vritet as për gja k gruaje. Pushka asht për burra. Burri nuk kapet me gra, gruaja është e paprekshme… kush vret grua koritet…”

Në studimet për shoqërinë tradicionale shqiptare pothuajse asnjëherë nuk është argumentuar misioni fisnik i këtij statusi të nënrenditur të vajzave e grave në krahasim me atë të burrave përgjatë rrugëtimeve, sidomos në rajonet me shkallë më të lartë rrezikshmërie.

/Zyhdi Dervishi – “Lente të ndërveprimit simbolik”/

Related Posts

‘O Fize, të dëshiroj si i ç’mendur, o shpirt’! Tha se e rr’ahën për një “like” në Facebook, motra e policit nxjerr mesazhet: Mecaj më ka përndjekur

Pak ditë më parë Altin Mecaj përfundoi në spital, sipas tij i rrahur nga tre persona në oborrin e banesës së tij në Fier. Për këtë incident…

“Rrinte tërë natën ‘live’ në TikTok!”- Tre fëmijët u gjetën vetëm në Durrës, babai: Vetëm kur i nisja lekë më lejonte të flisja me ta! E panë nënën Iak*riq! Ja si e zbulova që më tr*dhtonte

Babai i tre fëmijëve të cilët u gjetën vetëm në banesën e tyre në Durrës, ka rrëfyer se ka fakte që ish-bashkëshortja e tij, Blerina Basha e…

Akuzoi se e rrahën për një “like” në Facebook, motra e policit publikon mesazhet e Mecajt: Të dëshiroj si i çm’endur …

Pak ditë më parë Altin Mecaj përfundoi në spital, sipas tij i rrahur nga tre persona në oborrin e banesës së tij në Fier. Për këtë incident…

Dalin FOTOT e dy bashkëpunëtorëve të dyshuar të Ndocit, kontrollohen banesat

Nga Elton Qyno Këta janë dy personat që policia dhe prokuroria e Durrësit po verifikon, lidhur me arratisjen e bujshme të Altin Ndocit, nga spitali Infektiv. Edmond…

Aks*dent i rëndë në Slloveni, autocisterna përplas mjetin e shqiptarit! Humb j*tën 28-vjeçari

Një aksident i rëndë është regjistruar në Slloveni ku për pasojë ka humbur jetën një 28-vjeçar shqiptar nga Kosova. I riu është identifikuar si Leun Kastrati nga…

Horoskopi ditor, e shtunë 17 janar 2026

Dashi Marrëdhënia ne çift do jete edhe me e ngrohte gjate kësaj dite. Do flisni lirshëm për gjithçka qe iu shqetëson dhe se bashku do arrini te…