Pse gruaja shqiptare ecte pas burrit?

Në shoqërinë tradicionale shqiptare, veçanërisht në segmentet rurale të saj, gjatë rrugëtimit, vajza ose gruaja e shtëpisë nuk duhej të ecte para babait, dajës, xhaxhait, vëllait, apo bashkëshortit.

Pra, asnjëherë vajza ose gruaja nuk mund të ecte para burrave.

Në paragrafin 14 te Kanuni i Dibrës, theksohet prerazi:

“Nuset e gratë e shpisë, kudo me shkue, duhet me pasë nji burrë përpara. Vetëm mrena katundit ato mund të përcillen prej një djali të ri që nuk është në moshë të armëve”.

Detyrimi për t’i lënë gjithmonë gratë prapa burrave ndër shqiptarët është interpretuar si dëshmi simbolike e shpërfilljes deri në përçmim ndaj vajzave e grave.

Por, përtej një interpretim të tillë, ecja e gruas gjithnjë prapa, e shndërronte atë në një mburojë natyrore, shumë të sigurt për bashkëshortin ose çdo burrë të fisit të saj ose të bashkëshortit që i printe në rrugët plot rreziqeve të krahinave fshatare.

Gruaja nuk mund të vritej në mënyrë të qëllimshme dhe për rrjedhojë, edhe burri që i printe asaj nuk mund të vritej prapa krahëve.

Në paragrafët 2945, 2946 dhe 2947 te Kanuni i Skëndërbegut theksohet prerazi:

“Për gjak burri vret burrë… gruaja nuk vritet as për gja k gruaje. Pushka asht për burra. Burri nuk kapet me gra, gruaja është e paprekshme… kush vret grua koritet…”

Në studimet për shoqërinë tradicionale shqiptare pothuajse asnjëherë nuk është argumentuar misioni fisnik i këtij statusi të nënrenditur të vajzave e grave në krahasim me atë të burrave përgjatë rrugëtimeve, sidomos në rajonet me shkallë më të lartë rrezikshmërie.

/Zyhdi Dervishi – “Lente të ndërveprimit simbolik”/

Related Posts

Horoskopi ditor, e martë 24 shkurt 2026

Dashi Do të ndiheni mjaft të tensionuar gjatë kësaj dite. Do të ndiheni të pakënaqur, por pavarësisht kësaj mundohuni që të qëndroni pozitiv. Demi Ju pret një…

Zhduket emigranti shqiptar, u akuzua se tentoi të përdh*nojë vajzën greke me aftësi të ku*fizuara. Dyshohet se ka ardhur në Shqipëri

Vijojnë intensivisht kërkimet e autoriteteve greke për një 64-vjeçar me origjinë shqiptare që shikoni në foto, i akuzuar për një ngjarje të rëndë që ka tronditur zonën…

Çfarë konstatoi mjeku ligjor për dy vajzat që dyshohet se u suImuan nga shqiptari për të shuar epshet e tij

Policia greke ka nisur një operacion të gjerë për kapjen e burrit që sulmoi dy vajza 25-vjeçare me aftësi të kufizuara në zonën e Kipselit, në Athinë….

Dëshmi tr*nditëse për të kaluarën e shqiptarit të dyshuar. Dalin akuza të reja ndërsa ai vijon të jetë në arrati

Zhvillime të reja dhe dëshmi tronditëse kanë dalë në dritë lidhur me 64-vjeçarin me origjinë shqiptare, i cili dyshohet se shfrytëzoi mungesën disa minutëshe të nënës për…

‘Hiqe telefonin, mos filmo!’ Rama mbërrin me helikopter në Vlorë, i shoqëruar nga investitorë italianë

VLORË – Kryeministri Edi Rama ka mbërritur sot në qytetin bregdetar të Vlorë me helikopter, pas një vizite në Korçë. Pas uljes, kreu i qeverisë ka zgjedhur…

Krîsti nxjèrr sèkrètet ‘e errèta’ të Bîg Bròther: Tròndîtëse çfárë i páska kèrkuar Sèlîn

Çështja e krevatit në Big Brother VIP Albania 2 është bërë temë diskutimi prej dy muajsh. Kjo që nisi si sfidë nga Kristi Lamaj, ku bëri bashkë…