Deklaratat e kryeministrit Edi Rama gjatë konferencës së 15 janarit në Abu Dhabi, ku në një shkëmbim batutash me moderatorin amerikano-grek John Defterios u shpreh se grekët nuk janë pasardhës të Aristotelit dhe Platonit, kanë nxitur reagime të forta në Greqi.

Pas kësaj daljeje publike, në shtetin fqinj kanë nisur sulme të njëpasnjëshme ndaj kreut të qeverisë shqiptare, si nga figura politike ashtu edhe nga media.

Ish-deputetja greke Niki Tzavela deklaroi se vite më parë Rama kishte studiuar në Universitetin e Harvardit falë një burse greke, ndërsa eurodeputeti Fredi Beleri, në një intervistë për mediat greke, shkoi edhe më tej duke pretenduar se kryeministri shqiptar ka origjinë greke dhe se sipas tij, pikërisht për shkak të origjinës ai e urren Greqinë.

E në vijim një artikull ka ardhur nga media greke, Protothema, e cila gjerë e gjatë është ndalur te prejardhja familjare e kryeministrit tonë, Edi Ramës.

Ndër rreshta kjo media, e cila është bazuar në deklaratat e bëra nga një ekspert i çështjeve greko-shqiptare, shkruan se nëna e kryeministrit Rama, Aneta Rama-Koleka, ka lindur në Vuno të Himarës, zonë e cilësuar historikisht nga mediat fqinje si me popullsi greke.

Sipas tyre familja Koleka ka qenë e njohur në jetën politike dhe shoqërore të Shqipërisë që në fillim të shekullit XX, me disa figura që kanë mbajtur poste të rëndësishme shtetërore, si në periudhën e monarkisë ashtu edhe gjatë regjimit komunist.

Gjithashtu përmendet edhe i ati i Ramës, Kristaq Rama, një artist i njohur dhe ish-funksionar i institucioneve shtetërore gjatë komunizmit, duke theksuar lidhjet e tij me regjimin e Enver Hoxhës.

Kohët e fundit është folur shumë rreth origjinës së Edi Ramës , Kryeministrit të Shqipërisë, i cili duket se po përballet me probleme në vendin e tij, siç tregohet nga demonstratat masive të kohëve të fundit.

Sigurisht, në internet, të gjithë shkruajnë lirisht çfarë të duan. E njëjta gjë vlen edhe për origjinën e Edi Ramës. Meqenëse çështja na shqetësonte, na kujtua një postim në Facebook nga Dr. Stavros Dayou që ishte bërë disa muaj më parë (maj 2025).

Ne kontaktuam z. Dagios, një ekspert i shkëlqyer i çështjeve greko-shqiptare dhe me një karrierë të pasur si shkrimtar, dhe i kërkuam atij të ribotonte këtë postim të veçantë. Z. Dagios me dëshirë dhe shumë mirësi na dha leje për ta bërë këtë, dhe ne e falënderojmë ngrohtësisht. Le të shohim se çfarë do të shkruajë z. Dagios.

“Nëna e Kryeministrit aktual të Shqipërisë (me profesion mjeke) ishte pasardhëse e një familjeje të njohur nga Malësia e Himarës, që mbante mbiemrin Koleka. Xhaxhai i saj ishte politikani jetëgjatë shqiptar, Spyros Thomas Koleka (1908-2001), i diplomuar në universitetet italiane, i cili u ngrit në nivelet më të larta të hierarkisë partiake dhe qeveritare shqiptare (mbajtës titulli i Byrosë Politike dhe ministër i portofoleve të ndryshme).

E njëjta familje përfshin edhe Spyros Gogou (George) Koleka (1880-1940), i cili ishte nënkryetar i Senatit të parë të Shqipërisë (1920), dhe anëtar i parlamentit me portofole të ndryshme (1921-1924). Pas kthimit të Zogut në Shqipëri (dhjetor 1924), me të cilin Koleka nuk ishte dakord me politikën e tij persekutuese kundër elementit të krishterë, ai shkoi në mërgim në Austri (ku kishte studiuar si inxhinier), Kroaci, Itali dhe, së fundmi, për një kohë të gjatë, në Korfuz.

Ai u kthye në Shqipëri pas ikjes së Zogut.” (1939) me shëndet të tronditur thellë dhe vdiq në vitin 1940 pranë familjes së tij.

Në vitin 1921, si anëtar i parlamentit të Vlorës, Koleka kërkoi ruajtjen e privilegjeve të Himariotëve, të cilët “përmes një sofizme të mahnitshme qeveria shqiptare dëshmoi heqjen e tyre ose skllavërimin e Himarës”. Në vitin 1933, Koleka banoi në Korfuz dhe foli “me gjuhë jashtëzakonisht të ashpër dhe me karakterizime shumë serioze për politikën e skllavërimit të vendit të tij”, por ai ruajti sigurinë se “elementi i shëndetshëm mysliman nuk e miraton politikën e mbetjeve të regjimit hamitik, domethënë luftën kundër elementëve të krishterë”. Gazetat greke të kohës e karakterizuan “mërgimtarin më të ditur grek Kolekën” si një shpirt me ide demokratike dhe liberale, një luftëtar për mbizotërimin e ideve popullore në favor të të gjitha popullatave.

Babai i tij, Kristaq Rama (1932-1998), një atlet dhe skulptor i shquar i rrymës hibride të “realizmit socialist”, ishte anëtar i parlamentit dhe anëtar i Presidiumit të Parlamentit (1970-1991).

Megjithatë, vetë Rama u distancua nga origjina si e nënës ashtu edhe e babait të tij, duke kaluar nëpër një evolucion politik spontan dhe duke deklaruar se origjina e tij përfundimtare demonstrohet nga Mirdita katolike romake dhe nga dikush që zbriti prej andej në fshatin Vouno (për çfarë arsyesh?) i quajtur Kol Leka (pra mbiemri nga shqiptimi i gabuar) Koleka (Koleka)”.

Këto përmenden në postimin e S. Dayou, le të shohim disa informacione shtesë rreth asaj që përmendet në të.

Vunoi është një fshat në Shqipëri në Bashkinë e Himarës, prefektura e Vlorës. Ndodhet në një lartësi prej 321 metrash dhe në vitin 2005 kishte 486 banorë. Sipas regjistrimit të kryer nga “KOMISIONI NDËRKOMBËTAR I KONTROLLIT ETNOLOGJIK” në vitin 1914, fshati njihet me emrin Vunos. Kishte 950 banorë, të gjithë grekë, katër shkolla greke dhe sigurisht, asnjë shqip.

Babai i Ramës, Kristaq Rama (1932-1998), lindi në Durrës dhe kishte lidhje të ngushta me regjimin e Hoxhës. Si skulptor vetë, i cili studioi gjithashtu në BRSS në vitet 1950, ai shërbeu kryesisht si inspektor i arteve të bukura dhe pedagog i jashtëm në Institutin e Lartë të Arteve. Në vitin 1988, ai dyshohet se ka nënshkruar, së bashku me pasardhësin e Hoxhës, Ramiz Alia dhe të tjerë, dënimin me vdekje me varje të poetit Havzi Nela (1934-1988), ndërsa ka edhe raportime se ai nënshkroi edhe dënimin me vdekje të 29-vjeçarit Enver Osmani nga Dibrugarh (Burimi: Ëikipedia).

Nëna e Ramës, Aneta Rama-Koleka (ky ishte mbiemri i vajzërisë së saj) lindi në Vuonë në vitin 1938 dhe ndërroi jetë më 1 gusht 2020. Ajo ishte dentiste, një nga dentistet e para femra në Shqipëri. Aneta Rama-Koleka studioi në Poloni. Nga martesa e saj me Kristaq Ramën, ajo pati dy djem: Edin (lindur më 1964) dhe Olsin (lindur më 1969) (Burimi: Ëikipedia).

Xhaxhai i Ramës, Spiro Thoma Koleka (1908-2001), gjithashtu i lindur në Vuno shumë greke, siç shkruan zoti Dayos, arriti pozicione të larta gjatë viteve të Enver Hoxhës (si zëvendëskryeministër). Ndoshta kjo marrëdhënie e ngushtë midis babait dhe xhaxhait të Edi Ramës me regjimin e Hoxhës shpjegon pjesërisht politikën e tij antigreke.

Së fundmi, paraardhësi i Ramës, Spiro Jorgo (Gogo) Koleka (1879/1880-1940), shërbeu si Ministër i Punëve Publike të Shqipërisë në vitet 1920 dhe, gazetat greke të kohës, e karakterizojnë atë si miqësor me grekët e Himarës dhe të krishterët e rajonit.

Mbreti Zog, të cilit i referohet postimi i Z. Dayos, njihet në greqisht si Zogou. Ne nuk gjetëm asgjë në internet rreth studimeve të Edi Ramës në Harvard , me një bursë greke, ndërsa Z. Dayos nuk dinte asgjë rreth kësaj teme. Megjithatë, nuk mund të përjashtohet mundësia që mbiemri Rama të ketë një rrënjë të përbashkët me mbiemrin Rammos, i zakonshëm në Epir, veçanërisht në Pogoni, prefektura e Janinës,