Shkencëtarët paralajmërojnë për një ‘tsunami apokalipsi’ me valë deri në 30 metra, që pritet të përfshijë bregun perëndimor të SHBA-ve dhe Kanadasë në të ardhmen e afërt.

Një studim i ri parashikon se deri në vitin 2100 është thuajse i sigurtë një tërmet gjigant me magnitudë prej të paktën 8 Rihter në Zonën e Fundit të Cascadia (Cascadia Subduction Zone/CSZ) në veriperëndim të SHBA-ve.

Sipas studimit, gjasat që kjo të ndodhë brenda 50 viteve të ardhshme janë 37%, krahasuar me 10?15% që ishin vlerësimet paraprake.

CSZ është një prishje tektonike prej rreth 1?000 km pranë bregdetit perëndimor të Amerikës së Veriut, që shtrihet nga veriu i ishullit Vancouver në Kanada deri në pjesën jugore të Bregut Perëndimor amerikan, duke kaluar nëpër Shtetet e Uashingtonit, Oregonit dhe Kalifornisë. Aty, placa Juan de Fuca fundoset nën placën amerikane të Veriut.

Një ekip ndërkombëtar i shkencëtarëve, i udhëhequr nga Politekniku i Virxhinia (Virginia Tech), paralajmëron se në rast të një tërmeti së bashku me magnitudë 8–9 Rihter në CSZ, një tsunami me lartësi deri në 30?m do të godiste rëndë pjesë të mëdha të Bregut Perëndimor dhe do të fundosiste menjëherë rreth 2.5?m vijën bregdetare.

FEMA (Agjencia Federale e SHBA për Menaxhimin e Emergjencave) vlerëson se një tërmet i tillë mund të shkaktojë vdekjen e 5?800 personave, ndërsa tsunami që pason mund të marrë jetën e 8?000 të tjerëve.

“Do të jetë një ngjarje shumë shkatërruese për SHBA, kjo është e sigurtë. Tsunami do të depërtojë dhe do të jetë katastrofal,” thotë profesoresha Dina Dura, autore kryesore e studimit.

Rreziku i intensifikuar nga ndryshimi i klimës

Shkencëtarët paralajmërojnë se dëmet mund të jenë edhe më të mëdha nëse tërmeti ndodh më vonë për shkak të ngritjes së nivelit të detit. Sipas projeksioneve, deri në fund të shekullit të 21-të nivelit do të rritet me deri në 60 cm, duke përkeqësuar katastrofën.

Një raport i FEMA-s tre vite më parë parashikonte se një tërmet i ardhshëm në zonën CSZ do të plagoste mbi 100?000 persona dhe do të rrëzonte më shumë se 618?000 ndërtesa, përfshirë më shumë se 2?000 shkolla dhe 100 objekte kritike, me kosto totale dëmesh që mund të kalojë 134 miliardë dollarë.

Studimi i botuar në ‘Proceedings of the National Academy of Sciences’ vlerëson se tërmeti dhe tsunami i radhës do të transformojnë për shekuj bregdetin perëndimor amerikan, duke zgjeruar zonat e përmbytshme me rreth 300 km² në shtetet e Uashingtonit, Oregonit dhe Kalifornisë, që janë zona që përmbyten të paktën një herë çdo njëqind vjet.

Në skenarin më të keq, përmbytja mund të dyfishohet, duke përfshirë më tepër shtëpi, rrugë e infrastrukturë në zonën e rrezikut.

Zonë CSZ ka mbledhur energji për tre shekuj. Tërmeti i fundit i madh ndodhi më 26 janar 1700 dhe vlerësohet me magnitudë 9 Rihter. Ai krijoi një tsunami me valë deri në 30?m që goditi Bregdetin Kanadez pas gjysmë ore.

Me kalimin e 325 vjetëve, energjia akumuluar shtohet, ndaj shkencëtarët vlerësojnë se një tërmet i madh është më i mundshëm se kurrë, do t’iu jemi mirenjohes nese do te na ndihmonit që të mirmbajmë faqen vetëm duke shtypur(mbi foton) që ndodhet më poshtë.Faleminderit për mirkuptimin SHQIPE