Pse gruaja shqiptare ecte pas burrit?

Në shoqërinë tradicionale shqiptare, veçanërisht në segmentet rurale të saj, gjatë rrugëtimit, vajza ose gruaja e shtëpisë nuk duhej të ecte para babait, dajës, xhaxhait, vëllait, apo bashkëshortit.

Pra, asnjëherë vajza ose gruaja nuk mund të ecte para burrave.

Në paragrafin 14 te Kanuni i Dibrës, theksohet prerazi:

“Nuset e gratë e shpisë, kudo me shkue, duhet me pasë nji burrë përpara. Vetëm mrena katundit ato mund të përcillen prej një djali të ri që nuk është në moshë të armëve”.

Detyrimi për t’i lënë gjithmonë gratë prapa burrave ndër shqiptarët është interpretuar si dëshmi simbolike e shpërfilljes deri në përçmim ndaj vajzave e grave.

Por, përtej një interpretim të tillë, ecja e gruas gjithnjë prapa, e shndërronte atë në një mburojë natyrore, shumë të sigurt për bashkëshortin ose çdo burrë të fisit të saj ose të bashkëshortit që i printe në rrugët plot rreziqeve të krahinave fshatare.

Gruaja nuk mund të vritej në mënyrë të qëllimshme dhe për rrjedhojë, edhe burri që i printe asaj nuk mund të vritej prapa krahëve.

Në paragrafët 2945, 2946 dhe 2947 te Kanuni i Skëndërbegut theksohet prerazi:

“Për gjak burri vret burrë… gruaja nuk vritet as për gja k gruaje. Pushka asht për burra. Burri nuk kapet me gra, gruaja është e paprekshme… kush vret grua koritet…”

Në studimet për shoqërinë tradicionale shqiptare pothuajse asnjëherë nuk është argumentuar misioni fisnik i këtij statusi të nënrenditur të vajzave e grave në krahasim me atë të burrave përgjatë rrugëtimeve, sidomos në rajonet me shkallë më të lartë rrezikshmërie.

/Zyhdi Dervishi – “Lente të ndërveprimit simbolik”/

Related Posts

“Do ndodhë në më pak se 10 vite..” Bill Gates TR*NDIT me deklaratën

Bill Gates parashikoi se përparimet në inteligjencën artificiale do të zvogëlojnë ndjeshëm rolin e njerëzimit në shumë detyra tradicionale, si mjekësia dhe arsimi, dhe ndryshimi i madh…

Tërmeti “shkund” vendin vendin me mijêra shqiptare, ja ku ishte epiqendra

Një tërmet me magnitudë 3.7 i shkallës Rihter ndodhi në orën 10:51 të mëngjesit të së shtunës, në perëndim të ishullit Zakynthos në Greqi. Epiqendra e tërmetit…

E nisin vjeshtën mbarë! Këto janë 4 shenjat më me fat të horoskopit për muajin shtator, universi është në anën tuaj

Ndërsa vera i afrohet fundit, shtatori sjell me vete një frymë të re: fillime të reja, mundësi të papritura dhe energji që mund të ndryshojnë rrjedhën e…

15 sekonda mund të shpëtojnë jetën, stetoskopi me Inteligjencë Artificiale zbulon sëmundjet e zemrës

Një pajisje revolucionare e zhvilluar nga Imperial College London dhe Imperial College Healthcare NHS Trust, në bashkëpunim me kompaninë Eko Health, mund të identifikojë tre sëmundje kryesore…

Prej 7 orësh rrugët e Velipojës dhe Shëngjinit në kaos. Shkak largimi i pushuesve kosovarë prej motit

Largimi masiv i pushuesve kosovarë nga plazhet e Shëngjinit, Tales dhe Velipojës ka sjellë kaos të madh në qarkullim, duke shkaktuar trafik kilometrik për më shumë se…

Ndau Gjestin nga Egli? Flet për herë të parë Kaderi

Prej disa ditësh në rrjetet sociale është përfolur një lidhje e mundshme mes Gjestit dhe ish-banores së “Big Brother VIP Kosova”, Kaderit. Zërat u nxitën nga një…