Shqipëria po përgatitet për një transformim rrënjësor të skemës së pensioneve, një lëvizje e diktuar nga sfidat demografike si plakja e popullsisë dhe kërkesat e procesit të integrimit evropian. Reforma e re, e cila pritet të jetë gati brenda vitit 2026, synon të krijojë një sistem më të drejtë, që garanton të ardhura të mjaftueshme për pensionistët pa rrezikuar stabilitetin financiar të shtetit.

Zëvendësministrja e Ekonomisë dhe Inovacionit, Olta Manjani, ka sqaruar se kjo reformë nuk do të prekë kontributet e derdhura ndër vite, por do të ndryshojë mënyrën se si sistemi u përgjigjet realiteteve të reja ekonomike. Ky rishikim vjen si një përgjigje ndaj nevojës për të rritur fuqinë blerëse të moshës së tretë në një treg pune që ndryshon me shpejtësi.

Objektivi kryesor është rritja e ndjeshme e pagesave mujore deri në vitin 2030, duke synuar nivele që sigurojnë një jetesë dinjitoze. Kjo politikë do të shoqërohet me një plan rritjeje graduale që nis që në janar të vitit 2026, duke u bërë kështu një mbështetje konkrete për mijëra familje shqiptare.

Plani i qeverisë parashikon rritje të konsiderueshme për të gjitha kategoritë e përfituesve. Për të kuptuar impaktin e plotë të kësaj reforme, ja si pritet të ndryshojnë nivelet e pensioneve nga vlera aktuale drejt objektivit të vitit 2030:

Kjo rritje synon të ngushtojë hendekun mes zonave urbane dhe rurale, si dhe të ofrojë mbrojtje më të fortë për kategoritë më vulnerabël, siç janë invalidët dhe ata që përfitojnë pensione familjare.

Për të arritur këto objektiva, duke filluar nga janari 2026, do të aplikohet një rritje mujore e të ardhurave, e cila është e pavarur nga indeksimi vjetor që bëhet zakonisht për shkak të inflacionit. Kjo shtesë do të jetë progresive, duke u rritur vit pas viti deri në mbyllje të dekadës.

Në vitin 2026, rritja fillestare do të variojë sipas kategorisë: 1,800 lekë për pensionin urban të plotë, 1,000 lekë për atë rural dhe 600 deri në 800 lekë për kategoritë e tjera. Megjithatë, forca e vërtetë e kësaj politike qëndron te efekti i saj shumëfishues në vitet pasardhëse.

Sipas zëvendësministres Manjani, kjo qasje e dyfishtë kombinon reformën strukturore me mbështetjen e menjëhershme afatshkurtër. Ky model siguron që pensionistët e sotëm të kenë një përmirësim të prekshëm të jetesës, ndërkohë që ndërtohet një sistem i qëndrueshëm për brezat që janë sot në tregun e punës.

Reforma pritet të shoqërohet edhe me masa për formalizimin e ekonomisë dhe nxitjen e deklarimit të pagave reale, pasi kjo është rruga e vetme për të garantuar që fondi i pensioneve të ketë burime të mjaftueshme për të financuar këto rritje ambicioze. Integrimi evropian kërkon pikërisht këtë: një sistem mbrojtjeje sociale që i përgjigjet standardeve të BE-së.

Në këtë mënyrë, janari i vitit 2026 shënon fillimin e një epoke të re për moshën e tretë në Shqipëri, ku pensioni nuk shihet thjesht si një pagesë mbijetese, por si një shpërblim i drejtë për dekada të tëra kontributi në shoqëri