Dokumente të rralla arkivore, të klasifikuara për dekada si “Tepër Sekret”, hedhin dritë mbi një episod të panjohur të historisë së familjes së diktatorit komunist Enver Hoxha. Bëhet fjalë për një testament pasuror që një shtetas italian, Romano Gobbo, nga San Darligo, Trieste, kishte vendosur t’ia linte Enver Hoxhës në vitin 1981.

Sipas dokumenteve të nxjerra nga arkivi i Ministrisë së Punëve të Jashtme dhe të publikuara për herë të parë, korrespondenca zhvillohej mes Ambasadës Shqiptare në Romë, Ministrisë së Punëve të Jashtme në Tiranë dhe kabinetit personal të Enver Hoxhës. Në një shkresë zyrtare të datës 20 nëntor 1981, ambasadori shqiptar në Romë, Piro Bita, njofton se qytetari italian shprehte “dashuri të madhe për veprën e shokut Enver” dhe dëshironte të linte pasurinë e tij me testament në favor të tij.

Dhjetë ditë më vonë, më 30 nëntor 1981, ministri i Punëve të Jashtme Reiz Malile i dërgon një shkresë sekretarit personal të Enver Hoxhës, Haxhi Kroi, duke e informuar zyrtarisht për ekzistencën e testamentit pasuror. Në dokument theksohet se ambasada shqiptare në Romë nuk e njihte personalisht Romano Gobbon, por kishte përcjellë letrën për dijeni.

Ajo që ngre pikëpyetje të forta është fakti se këto dokumente, ndonëse i adresoheshin drejtpërdrejt Enver Hoxhës dhe kishin rëndësi të jashtëzakonshme, nuk rezultojnë të jenë cikluar apo shënuar prej tij, siç ndodhte zakonisht edhe me dokumente shumë më pak të rëndësishme. Kjo ka ushqyer dyshime se testamenti mund të jetë mbajtur i fshehtë nga Nexhmije Hoxha, bashkëshortja e diktatorit.

Publikimi i këtyre dokumenteve synon të ndriçojë një nga anët më të errëta dhe më të përfolura të pasurisë së familjes Hoxha, për të cilën kanë qarkulluar zëra që nga fundi i viteve ’80 dhe sidomos pas rrëzimit të regjimit komunist në vitin 1991. Ende mbetet e paqartë se çfarë ndodhi realisht me këtë testament dhe nëse pasuria e shtetasit italian u përfitua ndonjëherë nga familja e ish-diktatorit.