Pse gruaja shqiptare ecte pas burrit?

Në shoqërinë tradicionale shqiptare, veçanërisht në segmentet rurale të saj, gjatë rrugëtimit, vajza ose gruaja e shtëpisë nuk duhej të ecte para babait, dajës, xhaxhait, vëllait, apo bashkëshortit.

Pra, asnjëherë vajza ose gruaja nuk mund të ecte para burrave.

Në paragrafin 14 te Kanuni i Dibrës, theksohet prerazi:

“Nuset e gratë e shpisë, kudo me shkue, duhet me pasë nji burrë përpara. Vetëm mrena katundit ato mund të përcillen prej një djali të ri që nuk është në moshë të armëve”.

Detyrimi për t’i lënë gjithmonë gratë prapa burrave ndër shqiptarët është interpretuar si dëshmi simbolike e shpërfilljes deri në përçmim ndaj vajzave e grave.

Por, përtej një interpretim të tillë, ecja e gruas gjithnjë prapa, e shndërronte atë në një mburojë natyrore, shumë të sigurt për bashkëshortin ose çdo burrë të fisit të saj ose të bashkëshortit që i printe në rrugët plot rreziqeve të krahinave fshatare.

Gruaja nuk mund të vritej në mënyrë të qëllimshme dhe për rrjedhojë, edhe burri që i printe asaj nuk mund të vritej prapa krahëve.

Në paragrafët 2945, 2946 dhe 2947 te Kanuni i Skëndërbegut theksohet prerazi:

“Për gjak burri vret burrë… gruaja nuk vritet as për gja k gruaje. Pushka asht për burra. Burri nuk kapet me gra, gruaja është e paprekshme… kush vret grua koritet…”

Në studimet për shoqërinë tradicionale shqiptare pothuajse asnjëherë nuk është argumentuar misioni fisnik i këtij statusi të nënrenditur të vajzave e grave në krahasim me atë të burrave përgjatë rrugëtimeve, sidomos në rajonet me shkallë më të lartë rrezikshmërie.

/Zyhdi Dervishi – “Lente të ndërveprimit simbolik”/

Related Posts

Për t’u çuditur, ja në cilat besëtytni besojnë shqiptarët

Si çdo popull tjetër edhe ne shqiptarët kemi besëtytnitë tonë në të cilat besojmë. Ja disa nga besëtytnitë në të cilat ne besojmë “verbërisht”. Kur macja e…

GjinekoIogu: Shqiptarët nuk dinë ta bëjnë

I ftuar në “E Diel” gjinekologu Shkëlqim Balili ka folur në lidhje me marrëdhëniet s*k_suaIe në Shqipëri. Ai tha se marrëdhëniet s*k_suaIe jo të shëndetshme sjellin dhe…

24-vjecarja lind papritur dhe nuk e dinte që ishte shtatzën

Nje vajze e re nuk e dinte qe ishte shtatzen deri sa papritur ajo kishte rrjedhje gjaku dhe me urgjence shkoi ne spital. Por me pas ajo…

Humbi 70 kilogram nga pesha e saj. Gruaja tregon mënyrën e thjeshtë të humbjes së peshës

Për pjesën më të madhe të jetës kam luftuar me peshën time duke filluar nga rinia e deri tani qe jeta ime ka ndryshuar pergjithmone. Te humbja…

I riu bën 35,000 hapa në ditë për një javë dhe pa efekte befasuese në trupin e tij

Të ecësh 35,000 hapa çdo ditë është diçka që shumica e njerëzve nuk do ta arrijnë edhe nëse duan ta bëjnë këtë, por një YouTuber ka treguar…

TREMB ekspertja: Mos hani më byrek, ja çfarë ndodh me trurin

Psikologia turke, Nejla Avci ka bërë një deklaratë me të cilën i ka çuditur, por edhe frikësuar të gjithë. Ajo ka thënë se byreku ndikon negativisht në…