Mes themeluesve të Këshillit janë Sekretari i Shtetit Amerikan Marco Rubio, dy të dërguarit specialë për krizat Steve Witkoff dhe Jared Kushner, këshilltari për sigurinë kombëtare Robert Gabriel, presidenti i Bankës Botërore Ajay Banga dhe financieri Marc Rouan, me një pasuri personale rreth 10 miliardë dollarë

Presidenti amerikan Donald Trump ka njoftuar krijimin e një Bordi për Paqen (Board of Peace) për të mbikëqyrur zbatimin e një plani 20-pikësh për Gazën, një iniciativë që synon të çojë drejt paqes mes izraelitëve dhe palestinezëve. Në listën e parë të emrave të “themeluesve” ka figura të njohura amerikane dhe europiane, ndërsa personalitete arabe mungojnë, edhe pse disa udhëheqës rajonalë, përfshirë presidentin turk Recep Tayyip Erdogan, janë ftuar të bashkohen.

Mes themeluesve të Bordit janë Sekretari i Shtetit Amerikan Marco Rubio, dy të dërguarit specialë për krizat Steve Witkoff dhe Jared Kushner, këshilltari për sigurinë kombëtare Robert Gabriel, presidenti i Bankës Botërore Ajay Banga dhe financieri Marc Rouan, me një pasuri personale rreth 10 miliardë dollarë. Ndër të huajt, vend të rëndësishëm ka marrë ish-kryeministri britanik Tony Blair.

Siç theksohet në raport, ky grup përbëhet nga dy zyrtarë amerikanë në detyrë, dy miq personalë të presidentit Trump, një funksionar ndërkombëtar me pasaportë amerikane, si dhe një europian me lidhje të forta me Uashingtonin.

Stili tipik “trumpian” duket qartë, me mungesë të personaliteteve arabe dhe me prezencë të fortë të miqve dhe familjarëve të presidentit.

Nga ana tjetër, presidenca turke ka njoftuar se Erdogan është ftuar të marrë pjesë, si dhe disa udhëheqës të tjerë si presidenti i Argjentinës Javier Milei, presidenti egjiptian Abdel Fattah al-Sisi dhe kryeministri kanadez Mark Carney. Ndërkohë, në këshillin e zgjeruar janë përfshirë edhe disa gra dhe përfaqësues rajonalë: ministri i Jashtëm turk Hakan Fidan, diplomati i Katarit Ali Al Thawadi, ministrja e Emirateve të Bashkuara Reem Al-Hashimy, miliarderi izraelito-qipriot Yakir Gabay dhe diplomatia holandeze Sigrid Kaag.

Është pritur që gjatë Forumit Ekonomik Botëror në Davos, Trump të njoftojë emra të tjerë për Bordin e Paqes, me përfaqësues politikë rajonalë. Por vendimet operative mbeten në dorën e shtatë “themeluesve”. Italia ka shprehur gatishmëri për të marrë pjesë. Megjithatë, efekti real i vendeve kyçe rajonale si Arabia Saudite, Turqia, Egjipti apo Katari mbi stabilitetin e rajonit mbetet i pasigurt, dhe disa kritikë e quajnë këtë iniciativë si një përpjekje “koloniale”, duke e bërë më të vështirë bashkëpunimin.

Kundërshtimi i parë i fortë erdhi nga kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu, i cili e cilësoi përbërjen e Bordit si të papërputhshme me politikën izraelite dhe se nuk ishte koordinuar me Tel Avivin. Emri më i kontestuar është ai i Tony Blair, i cili është i lidhur në rajon me përkrahjen për pushtimin amerikan të Irakut në 2003 dhe i konsideruar si një figurë e diskutueshme nga vendet islame. Megjithatë, Blair ka përvojë në misione paqësore ndërkombëtare, si në Irlandën e Veriut dhe si i dërguar i ONM-së në Lindjen e Mesme, dhe ka aftësi të thella diplomatike.

Bordi ka për detyrë të zbatojë Planin 20-pikësh për Gazën. Faza 1 ka përfshirë lirimin e pengjeve, uljen e sulmeve izraelite dhe rritjen e ndihmave humanitare për dy milionë banorët e Gazës. Faza 2 synon tre objektiva ambiciozë: çmilitarizimin e Gazës, rindërtimin e zonës dhe gjetjen e një zgjidhjeje politike për konfliktin.

Një sfidë kryesore është statusi final i Gazës: a do të bëhet protektorat amerikan, territor i okupuar nga Izraeli apo shtet sovran bashkë me Bregun Perëndimor? Instrumentet në dispozicion për Bordin janë qeveria provizore e Gazës dhe një forcë ushtarake stabilizuese. Qeveria provizore ekziston vetëm në letër, ndërsa ndërmjetësi kryesor do të jetë diplomati bullgar Nickolay Mladenov. Forca ushtarake është gjithashtu e diskutueshme: Izraeli kundërshton prezencën e trupave turke, por pa Turqinë pjesëmarrja e vendeve të tjera myslimane do të jetë e vështirë. Komandanti i trupave amerikane do të jetë major gjeneral Jasper Jeffers.

Që nga fillimi i armëpushimit, sulmet izraelite kanë shkaktuar rreth 450 viktima palestineze, ndërsa sulmet e Hamasit kanë vrarë tre ushtarë izraelitë. Këshilli për Paqen ka një detyrë të jashtëzakonshme dhe sfidat përpara janë të mëdha. /Corriere della Sera