Shtetet e Bashkuara raportohet se kanë përdorur b*mbardues strategjikë B-2 Spirit gjatë sulmeve kundër Iranit, sipas analistëve që monitorojnë të dhënat e fluturimeve ushtarake.

Informacioni u bë publik nga themeluesi i organizatës Military Air Tracking Alliance, një grup prej rreth 30 analistësh OSINT që analizojnë aktivitetin ajror ushtarak dhe qeveritar përmes sistemeve të gjurmimit të fluturimeve.

Deri më tani nuk ka konfirmim zyrtar nga zyrtarë amerikanë për përdorimin e këtyre avionëve në operacionet e fundit.

Një nga bombarduesit më të avancuar në botë

B-2 konsiderohet si një nga bo mbarduesit strategjikë më të avancuar në arsenalin amerikan, me aftësi për të transportuar bomba të rënda depërtuese, të projektuara për shkatërrimin e objektivave të fortifikuara apo nëntokësore.

Sipas të njëjtave burime, avionë të këtij lloji janë përdorur edhe në fund të luftës Izrael–Iran në vitin 2025, në sulme ndaj objekteve bërthamore iraniane.

I njohur edhe si “Stealth Bomber”, Northrop B-2 Spirit është një bombardues i rëndë strategjik me teknologji të ulët zbulueshmërie, i projektuar për të depërtuar në mbrojtje të dendura kundërajrore. Avioni me konfigurim “krah fluturues” ka ekuipazh prej dy personash dhe u zhvillua nga kompania Northrop Grumman, me nënkontraktorë kryesorë Boeing, Hughes dhe Vought.

Programi u zhvillua mes viteve 1987–2000 dhe prodhoi vetëm 21 njësi, për shkak të kostos shumë të lartë. Çmimi mesatar për avion arriti në rreth 2.13 miliardë dollarë, ndërsa kostoja totale për njësi, përfshirë pajisjet dhe mbështetjen logjistike, ishte edhe më e lartë.

Kapacitet dhe histori operacionale

B-2 mund të fluturojë në lartësi deri në 50 mijë këmbë (rreth 15 mijë metra) dhe ka një rreze veprimi prej 6 mijë milje detare (rreth 11 mijë kilometra) pa furnizim në ajër. Me furnizim ajror, autonomia e tij kalon 10 mijë milje detare.

Avioni hyri në shërbim në vitin 1997 dhe fillimisht ishte projektuar për misione bërthamore gjatë Luftës së Ftohtë. Megjithatë, debutimin luftarak me armatim konvencional e bëri në vitin 1999 gjatë luftës në Kosovo, ndërsa më pas u përdor në operacione në Irak, Afganistan dhe Libi.

Aktualisht, Forcat Ajrore të SHBA-së disponojnë 19 njësi aktive B-2, pasi një avion u rrëzua në vitin 2008 dhe një tjetër u humb në vitin 2022. Sipas planeve të Pentagonit, këta bombardues pritet të qëndrojnë në shërbim deri në vitin 2032, kur do të zëvendësohen nga Northrop Grumman B-21 Raider.

Programi B-2 ishte një nga projektet më sekrete të ushtrisë amerikane, me masa të rrepta sigurie gjatë zhvillimit dhe prodhimit në Kaliforni. Avioni u prezantua për herë të parë publikisht në vitin 1988, por me akses të kufizuar për publikun.

B-2 është projektuar për sulme të thella në territor armik, duke shfrytëzuar teknologjinë e fshehtësisë dhe performancën e lartë aerodinamike. Ai mund të mbajë deri në 40 mijë libra (rreth 18 mijë kilogramë) armatim dhe është i pajisur me sisteme të avancuara drejtimi dhe shënjestrimi, përfshirë bomba të tipit JDAM me drejtim GPS.